فهرست مطالب
دیتاسنترهای فضایی با ورود دو شرکت اسپیس‌ایکس و بلو اوریجین، به راه‌حلی نو برای رفع بحران انرژی مراکز داده هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، در حالی که جهان خود را برای جهش بزرگ هوش مصنوعی آماده می‌کند، پیامدهای مثبت و منفی این تحول بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. پژوهشگران هشدار می‌دهند که گسترش هوش مصنوعی می‌تواند تقاضا را برای انرژی به شدت بالا ببرد و اثرات زیست‌محیطی مخربی ایجاد کند.
دیتاسنترهایی که ستون فقرات آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی را تشکیل می‌دهند، مصرف برق بسیار بالایی دارند؛ مصرفی که انتظار می‌رود در سال‌های پیش‌رو به صورت تصاعدی افزایش یابد. در تلاش برای حل این بحران بالقوه، شماری از شرکت‌ها برنامه‌هایی را برای توسعه دیتاسنترهای فضایی اعلام کرده‌اند.
خبر پیشنهادی: افزایش مصرف برق دیتاسنترها نگرانی فعالان محیط زیست را تشدید کرد
دیتاسنترهای فضایی بحران هوش مصنوعی را حل می‌کنند؟
در شرایطی که مدار زمین با ازدحامی بی‌سابقه روبه‌رو است و اخترشناسان نسبت به نزدیک شدن به یک فروپاشی زنجیره‌ای خطرناک موسوم به سندروم کسلر هشدار می‌دهند، ایده انتقال دیتاسنترها به فضا همچنان روی میز قرار دارد؛ ایده‌ای که در صورت تداوم شتاب فعلی رشد هوش مصنوعی ممکن است اجتناب‌ناپذیر شود. جهان با تمام قوا در مسیر توسعه هوش مصنوعی پیش می‌رود و برخلاف هشدارها درباره احتمال ترکیدن حباب این فناوری، نشانه‌ای از کاهش سرعت دیده نمی‌شود. در این میان، مصرف انرژی دیتاسنترهای هوش مصنوعی به یکی از جدی‌ترین چالش‌ها تبدیل شده است. گزارش گلدمن ساکس نشان می‌دهد که تقاضای انرژی ناشی از هوش مصنوعی می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ افزایشی معادل ۱۶۵ درصد را تجربه کند.
حتما بخوانید: چالش‌ها و فرصت‌ها در مسیر تامین انرژی دیتاسنترهای هوش مصنوعی + ویدیو
بیشتر بخوانید: جف بزوس خبرداد: ساخت مراکز داده فضایی تا دو دهه آینده
پاسخ این چالش ممکن است در دیتاسنترهای فضایی نهفته باشد. از نظر تئوریک، استقرار دیتاسنترها در فضا می‌تواند هزینه‌های انرژی و اثرات مخرب زیست‌محیطی را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. این مراکز با بهره‌گیری از سرمای طبیعی فضا، وابستگی به سامانه‌های پرمصرف خنک‌کننده زمینی را از میان برمی‌دارند و هم‌زمان به انرژی خورشیدی ۲۴ ساعته در مدار دسترسی خواهند داشت. چند بازیگر بزرگ فناوری و فضا نیز به این چشم‌انداز روی خوش نشان داده‌اند. اوایل امسال، اریک اشمیت، مدیرعامل سابق گوگل از خرید استارت‌آپ فضایی Relativity Space با هدف توسعه دیتاسنترهای مداری خبر داد. همچنین ایلان ماسک در ماه اکتبر اعلام کرد که اسپیس‌ایکس قصد دارد با اتکا به زیرساخت ماهواره‌ای استارلینک، وارد ساخت دیتاسنترهای فضایی شود.
اکنون بلو اوریجین، شرکت فضایی جف بزوس نیز وارد این رقابت شده است. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، این شرکت بیش از یک سال است که به‌صورت محرمانه در حال توسعه فناوری‌های موردنیاز برای استقرار دیتاسنترها در مدار زمین است.
برای مطالعه بیشتر: جف بزوس امپراتوری جدیدی در هوش مصنوعی می سازد
گام بعدی جاه‌طلبی‌های فضایی
این روند جدید در امتداد چشم‌انداز بلندمدت جف بزوس، بنیان‌گذار آمازون و بلو اوریجین برای انتقال بخش قابل توجهی از صنایع و زیرساخت‌های زمین به فضا شکل گرفته است. به گزارش رویترز، بزوس در ماه اکتبر اعلام کرده بود که طی یک تا دو دهه آینده، دیتاسنترهای عظیم در مقیاس گیگاوات در مدار زمین ساخته خواهند شد. بزوس تاکید کرده است: «در دهه‌های پیش‌رو می‌توان هزینه دیتاسنترهای فضایی را از نمونه‌های زمینی کمتر کرد. این خوشه‌های عظیم آموزش مدل‌های هوش مصنوعی باید در فضا ساخته شوند؛ جایی که انرژی خورشیدی به‌صورت شبانه‌روزی در دسترس است و خبری از ابر، باران یا اختلالات جوی نیست.»
هم‌زمان، شرکت Aetherflux که در حوزه انرژی خورشیدی فضایی فعالیت می‌کند، از برنامه خود برای توسعه دیتاسنترهای فضایی تحت پروژه‌ای موسوم به “Galactic Brain” خبر داده است. مدیرعامل این شرکت اعلام کرده است که فناوری برداشت نور خورشید این مجموعه می‌تواند محدودیت‌های ساختاری و انرژی دیتاسنترهای مستقر روی زمین را برطرف کند. با حضور هم‌زمان اسپیس‌ایکس و بلو اوریجین در این میدان، رقابت ایلان ماسک و جف بزوس اکنون در چندین جبهه جریان دارد. بزوس به تازگی یک استارت‌آپ هوش مصنوعی جدید با نام Project Prometheus تاسیس کرده است و خود نیز به عنوان هم‌مدیرعامل آن فعالیت می‌کند. از سوی دیگر، بلو اوریجین قصد دارد اوایل سال آینده فرودگر قمری Mk1 خود را روی سطح ماه فرود آورد. در صورت موفقیت این مأموریت، ناسا ممکن است این فضاپیما را به‌عنوان گزینه‌ای عملی برای جایگزینی استارشیپ تاخیرخورده اسپیس‌ایکس در مأموریت آینده آرتمیس ۳ بررسی کند.
