در حالیکه طی دو ماه گذشته نرخ ارز در بازار آزاد با کاهش حدود ۷ تا ۸ درصدی همراه بوده و از محدوده ۱۶۷ هزار تومان به حدود ۱۵۵ هزار تومان رسیده، بازار خودرو برخلاف انتظار رفتار کرده و شاهد افزایش قابلتوجه قیمتها بوده است.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، تنها در یک هفته، قیمت خودروها بین ۱۰ تا ۱۳ درصد رشد داشته و در ۲۴ ساعت اخیر نیز افزایش ۱ تا ۵ درصدی ثبت شده است. این روند نشان میدهد که برخلاف رابطه معمول میان نرخ ارز و قیمت کالاها، بازار خودرو از این الگو پیروی نمیکند.
در سال جدید، شوکهای قیمتی پیدرپی باعث شده که عملاً خودروهای زیر یک میلیارد تومان از بازار حذف شوند و دیگر هیچ خودروی صفر کیلومتری با قیمت کمتر از این رقم عرضه نشود. این وضعیت بیانگر افزایش شدید انتظارات تورمی در بازار است؛ بهطوری که خودرو نهتنها از بازارهایی مانند ارز و طلا پیشی گرفته، بلکه وارد سطح جدیدی از قیمتگذاری شده که در آن مقیاس «میلیون تومان» اهمیت خود را از دست داده است.
کارشناسان یکی از مهمترین دلایل این افزایش قیمت را کاهش عرضه خودرو میدانند. بر اساس اصول اقتصادی، قیمت هر کالا تابعی از عرضه و تقاضاست. در شرایطی که تقاضا برای خودرو همچنان بالاست، عرضه محدود و «قطرهچکانی» خودروسازان باعث ایجاد عدم تعادل در بازار شده است. این مسئله دسترسی مستقیم مردم به خودرو با قیمت کارخانه را دشوار کرده و بسیاری را ناچار به شرکت در قرعهکشیهایی کرده که شانس موفقیت در آنها بسیار پایین (کمتر از یک درصد) است.
مرتبط: جدیدترین خبرها از دنیای جذاب خودرو + ویدیو
از سوی دیگر، خودروسازان با وجود افزایش چندباره قیمت کارخانهای، همچنان نتوانستهاند مشکل کمبود عرضه را حل کنند. برخی تحلیلها نشان میدهد که مشکلاتی مانند تحریمها، افزایش هزینههای تولید و مسائل داخلی شرکتها در این روند نقش دارند، اما در عین حال شواهدی وجود دارد که نشان میدهد بخشی از کاهش عرضه ممکن است تعمدی باشد. گزارشهایی از انباشت خودرو در پارکینگها منتشر شده که به دلایلی مانند نقص قطعه از عرضه آنها جلوگیری میشود.
عامل مهم دیگر، ضعف نظارت بر بازار خودرو است. برخلاف بازارهایی مانند ارز و طلا که در شرایط نوسان شدید با دخالت نهادهای تنظیمگر مواجه میشوند، بازار خودرو به نظر میرسد فاقد نظارت مؤثر است. حتی مشخص نیست کدام نهاد مسئول مستقیم کنترل این بازار است و اقدامات انجامشده نیز تأثیر ملموسی بر کاهش قیمتها نداشتهاند.
در مجموع، ترکیب کاهش عرضه، تقاضای بالا، انتظارات تورمی و نبود نظارت مؤثر باعث شده خودرو به یکی از گرانترین کالاهای مصرفی در اقتصاد ایران تبدیل شود. ادامه این روند میتواند شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد را افزایش داده و فشار بیشتری بر مصرفکنندگان وارد کند. به نظر میرسد بدون اصلاح سیاستهای تولید، عرضه و نظارت، روند افزایشی قیمت خودرو همچنان ادامهدار باشد./منبع:ایسنا
مرتبط: جدیدترین خودروهای وارداتی به بازار ایران + جزییات کامل
