گروهی از پژوهشگران در مدلی بحثبرانگیز پیشبینی کردهاند که گونه انسان خردمند (هومو ساپینس) ممکن است در بازه چند قرن آینده با خطر انقراض مواجه شود.
به گزارش سرویس علمی تکناک، در حالی که ادبیات رایج علمی، انقراض انسان را در قالب یک احتمال غیرقطعی بررسی میکند، نویسندگان این مطالعه با صراحت اعلام میکنند: «ما بر سر وقوع انقراض توافق داریم، اما درباره زمان آن اختلاف نظر داریم.» این مدل بر پایه دادههای باروری سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ در پنج منطقه اصلی سازمان ملل متحد (آفریقا، قاره آمریکا، آسیا، اروپا و اقیانوسیه) و با استفاده از رویکرد احتمالاتی «از پایین به بالا» و بازه اطمینان ۶۶ درصد طراحی شده است. نتایج، روند ساختاری از رشد کوتاهمدت و سپس سقوط بلندمدت جمعیت جهانی را نشان میدهد.
بیشتر بخوانید: هشدار دانشمندان: زمین دیگر پاسخگوی جمعیت کنونی نیست
بر اساس این برآورد، جمعیت ۸.۱ میلیاردی جهان ابتدا تا سال ۲۰۳۹ به محدوده ۸.۴ تا ۹ میلیارد نفر افزایش مییابد، اما پس از آن وارد مسیر نزولی میشود، که با توجه به نتایج شامل کاهش به ۲.۵۹ تا ۲.۸۲ میلیارد تا ۲۱۳۰، سپس ۱.۴ تا ۱.۹ میلیارد تا ۲۱۳۹ و افت شدیدتر تا ۵۱ تا ۷۲ میلیون نفر در ۲۲۳۰ است. این روند کاهشی ادامه مییابد و جمعیت در ۲۲۳۹ به ۴.۵ تا ۶.۳ میلیون در ۲۲۸۰ به ۳ تا ۴.۱ میلیون و در سال ۲۳۰۰ به کمتر از یک میلیون نفر میرسد. در افق ۲۳۶۰ این رقم به دهها هزار نفر کاهش مییابد و در ۲۴۱۵ به حدود هزار نفر محدود میشود؛ نقطهای که انقراض کامل انسان در آن رخ میدهد. در سطح منطقهای، این مدل فروپاشی نامتقارن جمعیت را نیز ترسیم میکند: آسیا نخستین منطقهای است که در سال ۲۲۸۰ به پایان جمعیتی میرسد، پس از آن اروپا در ۲۲۹۵، قاره آمریکا در ۲۳۰۰، آفریقا در ۲۳۶۰ و اقیانوسیه در ۲۴۱۵ به پایان جمعیتی خود میرسند.
مرتبط: هشدار کارشناسان درباره غیرقابل زیست شدن زمین
پژوهشگران مجموعهای از عوامل درونزا نظیر کاهش تمایل به فرزندآوری، پیشرفت فناوریهای پیشگیری از بارداری، افزایش ناباروری در هر دو جنس، فشار اقتصادی ناشی از هزینههای فرزندپروری و پیر شدن ساختار جمعیتی جهان را در این روند موثر میدانند. در جمعبندی، این مطالعه تاکید میکند که انقراض انسان برخلاف سایر گونهها نتیجه فشارهای بیرونی مانند تغییر اقلیم یا تخریب زیستگاه نیست، بلکه محصول فرایندهای داخلی و جمعیتی است. همچنین این پژوهش هشدار میدهد که اگرچه انسان خود یکی از عوامل ششمین انقراض جمعی زمین تلقی میشود، اما روند افول جمعیتی ممکن است به نقطهای برسد که دیگر امکان مداخله موثر برای توقف آن وجود نداشته باشد. این پژوهش در عمل چارچوب مطالعات انقراض را بازتعریف میکند و کاهش جمعیت انسانها را به عنوان یک فرایند کمی و قابل مدلسازی معرفی مینماید؛ فرایندی که بر اساس برآوردها، طی ۳۱۴ تا ۴۲۴ سال آینده میتواند باعث پایان گونه «هومو ساپینس» از طریق فروپاشی تدریجی جمعیتی شود.
