فهرست مطالب
شرکت ASML در روز چهارشنبه ۳ ژوئن با عبور از ارزش بازار ۶۶۸ میلیارد دلاری، عنوان ارزشمندترین شرکت تاریخ اروپا را به خود اختصاص داد.
به گزارش سرویس کسب‌وکار تکناک، این شرکت رکورد پیشین ۶۵۰ میلیارد دلاری متعلق به Novo Nordisk را که در ژوئن ۲۰۲۴ ثبت شده بود نیز شکست. این شرکت هلندی که انحصار جهانی تولید سیستم‌های لیتوگرافی فرابنفش (Extreme Ultraviolet Lithography) مورد استفاده در خطوط تولید شرکت‌های TSMC، سامسونگ و اینتل را در اختیار دارد، پس از انتشار تحلیل‌های هم‌سو از سوی بانک‌های جی‌پی‌مورگان و مورگان استنلی با جهش ارزش سهام مواجه شد. در این گزارش‌ها، هر دو موسسه مالی با افزایش هم‌زمان اهداف قیمتی، چشم‌انداز صعودی‌تری نسبت به توان تولیدی ASML ارائه کردند. جی‌پی‌مورگان هدف قیمتی را از ۱,۵۱۵ یورو به ۱,۹۰۰ یورو و مورگان استنلی از ۱,۴۰۰ یورو به ۱,۶۶۰ یورو افزایش داد.
ظرفیت تولیدی ASML
تحلیلگر جی‌پی‌مورگان استدلال کرده است که ASML قادر است بیش از ۱۱۰ سامانه EUV را بدون نیاز به توسعه ظرفیت‌های جدید ساختمانی تولید کند؛ رقمی که به طور معناداری بالاتر از برآورد حدود ۹۰ واحدی بازار و حتی فراتر از ظرفیت عملیاتی کوتاه‌مدت اعلام‌شده شرکت است. این ظرفیت تولیدی برای زنجیره تامین صنعت نیمه‌هادی حیاتی تلقی می‌شود، چرا که EUV همچنان یکی از گلوگاه‌های اصلی در تولید تراشه‌های پیشرفته محسوب می‌شود. تقریبا تمامی ویفرهای مورد استفاده در آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی در یکی از مراحل تولید خود از تجهیزات ASML عبور می‌کنند؛ بنابراین افزایش عرضه این ماشین‌ها به طور مستقیم باعث افزایش ظرفیت تولید در کارخانه‌های پایین‌دستی خواهد شد.
بیشتر بخوانید: جنسن هوانگ نامزد بعدی باشگاه تریلیون دلاری‌ها را معرفی کرد
حتما بخوانید: عرضه اولیه سهام اسپیس‌ایکس چه کسانی را ثروتمند می کند؟
مورگان استنلی در تحلیل خود افزایش اطمینان نسبت به تولیدات کوتاه‌مدت ASML را به اظهارات مطرح‌شده در مجمع عمومی سالانه آوریل این شرکت نسبت داد؛ جایی که ASML از برنامه توسعه ظرفیت در “Brainport Industries Campus” در آیندهوون پرده برداشت. بر اساس این طرح، عملیات ساخت از سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد، هرچند بانک مذکور تاکید کرده است که این فاز نقطه آغاز یک برنامه توسعه چندمرحله‌ای است و به‌تنهایی برای رفع محدودیت‌های ساختاری ظرفیت کافی نخواهد بود.
ارزش و جایگاه ASML در بازار تراشه‌ها
با وجود ثبت رکورد ارزش بازار، جایگاه ASML همچنان از نظر مقیاس سرمایه بازار پایین‌تر از تولیدکنندگان تراشه‌ای است که مشتری مستقیم تجهیزات این شرکت محسوب می‌شوند. این شرکت هنوز به آستانه ارزش تریلیون دلاری نرسیده است، در حالی که چند بازیگر آمریکایی حوزه نیمه‌هادی از این مرز عبور کرده‌اند. همچنین عملکرد سهام ASML با رشد حدود ۵۰ درصدی از ابتدای سال، از شاخص‌های گسترده‌تر صنعت نیمه‌هادی عقب مانده است که تحت تاثیر تقاضای هوش مصنوعی رشد شدیدتری داشته‌اند. در عین حال، ASML پیش‌تر جایگاه SAP را به عنوان بزرگ‌ترین شرکت بورسی اروپا تصاحب کرده و اکنون ارزش بازار آن از مجموع ارزش HSBC و Roche فراتر رفته است.
با وجود موقعیت شبه‌انحصاری ASML در بازار سیستم‌های لیتوگرافی EUV، این مزیت رقابتی در بلندمدت تضمین‌شده تلقی نمی‌شود و مجموعه‌ای از پروژه‌های جایگزین در حال شکل‌گیری هستند. استارت‌آپ Substrate مستقر در سان‌فرانسیسکو، با حمایت پیتر تیل و صندوق مرتبط با CIA یعنی In-Q-Tel، موفق به جذب ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه برای توسعه سامانه لیتوگرافی مبتنی بر شتاب‌دهنده ذرات شده است. این شرکت ادعا می‌کند که قادر است ساختارهای ۲ نانومتری را با هزینه‌ای در حدود ۱۰ هزار دلار به ازای هر ویفر تولید کند؛ در حالی که مدل‌های EUV فعلی این هزینه را در حدود ۱۰۰ هزار دلار برآورد می‌کنند.
برای مطالعه بیشتر: شرکت سامسونگ یک تریلیون دلاری شد
هم‌زمان، کانن و نیکون نیز در حال ورود به بازار ابزارهای ارزان‌تر هستند. در سطح ژئو-صنعتی نیز چین از توسعه مسیرهای جایگزین برای کاهش وابستگی به تجهیزات ASML خبر داده است. با وجود این، هیچ‌یک از این فناوری‌ها در کوتاه‌مدت توان جایگزینی سیستم‌های EUV در تولید انبوه تراشه‌های پیشرفته را ندارند. ارزش دستگاه‌های ASML از حدود ۲۳۵ میلیون دلار برای سیستم‌های low-NA تا حدود ۳۸۰ میلیون دلار برای مدل High-NA EXE:5200B متغیر است.
