عرضه اولیه احتمالی سهام اسپیسایکس میتواند ثروت ایلان ماسک و حلقه نزدیک سرمایهگذاران و مدیران او را به شکل بیسابقهای افزایش دهد.
به گزارش سرویس کسبوکار تکناک، در حالی که اسناد S-1 شرکت اسپیسایکس پیش از عرضه عمومی سهام، حاوی افشاگریهای قابل توجهی است، شاید تسلط مطلق ایلان ماسک بر ساختار مالکیت این شرکت چندان دور از انتظار نباشد. با وجود این، یکی از عجیبترین بندهای مطرحشده در این اسناد، بندی است که به ایلان ماسک اجازه میدهد در صورت تحقق رویای سکونت یک میلیون نفر در مریخ، تا یک میلیارد سهم اضافی دریافت کند؛ سهمهایی که به ساختار کنترلی عظیم او در اسپیسایکس اضافه خواهند شد. البته این بند بیش از آنکه جنبه عملیاتی داشته باشد، رنگوبوی علمی-تخیلی دارد. ایلان ماسک همین حالا نیز کنترل و حق رای این سهام را در اختیار دارد.
بیشتر بخوانید: جزئیات عرضه اولیه سهام اسپیسایکس بالاخره منتشر شد
در واقع، حتی اضافه شدن یک میلیارد سهم ممتاز با حق رای ویژه نیز تاثیر معناداری بر ساختار قدرت اسپیسایکس نخواهد داشت، چرا که ماسک با اختلافی چشمگیر بزرگترین سهامدار شرکت محسوب میشود. بر اساس اطلاعات منتشرشده، ایلان ماسک مالک نزدیک به ۸۵۰ میلیون سهام کلاس A با حق رای عادی و حدود ۵.۶ میلیارد سهام کلاس B با ۱۰ برابر حق رای است؛ رقمی که شامل همان یک میلیارد سهم مشروط به ایجاد کلونی انسانی اسپیسایکس در مریخ نیز میشود. فارغ از سناریوهای آیندهنگرانه و شروط عجیب، در صورت موفقیت IPO (عرضه اولیه) اسپیسایکس و تداوم رشد ارزش سهام، بیشترین منفعت مالی را گروه کوچکی کسب خواهند کرد؛ سهامدارانی که حداقل ۵ درصد از شرکت را در اختیار دارند. اگرچه اسپیسایکس هنوز تعداد سهام قابل عرضه و قیمتگذاری نهایی را اعلام نکرده است، اما برآوردهای غیررسمی بازار از جذب حدود ۷۵ میلیارد دلار سرمایه و دستیابی شرکت به ارزش ۱.۷ تریلیون دلاری پس از عرضه عمومی حکایت دارند. در چنین سناریویی، حتی مالکیت یک درصد از سهام اسپیسایکس نیز ارزشی در حدود ۱۷ میلیارد دلار خواهد داشت.
مرتبط: شکست ایلان ماسک مقابل سم آلتمن؛ دادگاه به نفع OpenAI رای داد
در ادامه، ترکیب سهامداران اصلی و میزان مالکیت آنها مورد بررسی قرار میگیرد.
- ایلان ماسک، بنیانگذار، مدیرعامل، مدیر ارشد فناوری و رئیس هیئتمدیره اسپیسایکس، همچنان با اختلافی چشمگیر بزرگترین سهامدار این شرکت محسوب میشود و در مجموع بیش از ۶.۴۲ میلیارد سهام در اختیار دارد؛ ساختاری که کنترل کامل شرکت را در دستان او قرار میدهد.
- آنتونیو گراسیاس با مالکیت بیش از ۵۰۳.۴ میلیون سهم، یکی از مهمترین چهرههای نزدیک به حلقه قدرت اسپیسایکس به حساب میآید. گراسیاس بنیانگذار و مدیرعامل Valor Management و از متحدان قدیمی ایلان ماسک است؛ فردی که از دوران استارتآپی تسلا در هیئتمدیره این شرکت حضور داشت و پس از عرضه اولیه سهام تسلا نیز نفوذ خود را حفظ کرد. او همچنین در جریان فروش جنجالی سولارسیتی به تسلا، عضو هیئتمدیره شرکت خورشیدی ماسک بود و در پروژههای دیگری مانند نورالینک و شرکت بورینگ نیز نقش سرمایهگذار و عضو هیئتمدیره را ایفا کرده است. گراسیاس حتی در میان سرمایهگذارانی قرار داشت که اوایل سال ۲۰۲۵ برای تامین مالی تلاش ناموفق ماسک جهت تصاحب خصمانه OpenAI با پیشنهاد ۹۷ میلیارد دلاری اعلام آمادگی کردند.
- لوک نوزک، دیگر سرمایهگذار و عضو هیئتمدیره اسپیسایکس، نزدیک به ۳۳ میلیون سهم این شرکت را در اختیار دارد. نوزک یکی از بنیانگذاران Gigafund و از اعضای مشهور «مافیای پیپال» است. او در سالهای ابتدایی Founders Fund به پیتر تیل پیوست و نخستین سرمایهگذاری این صندوق روی اسپیسایکس را رهبری کرد؛ سرمایهگذاری که به دنبال آن، کرسی هیئتمدیره اسپیسایکس را نیز برای او به همراه داشت. Gigafund بعدها در سایر پروژههای ماسک از جمله نورالینک و شرکت بورینگ نیز سرمایهگذاری کرد.
- گوئین شاتول، مدیر عملیات اسپیسایکس، نزدیک به ۱۲.۶ میلیون سهم این شرکت را در اختیار دارد. شاتول که از سال ۲۰۰۲ به اسپیسایکس پیوسته است و از ۲۰۰۸ مدیریت عملیات را برعهده دارد، مغز اجرایی عملیات روزمره شرکت محسوب میشود. بسیاری معتقد هستند در شرایطی متفاوت و با بنیانگذاری غیر از ایلان ماسک، فردی با نقش شاتول احتمالا عنوان همبنیانگذار و سهام بسیار بزرگتری دریافت میکرد. با وجود این، وضعیت مالی او همچنان چشمگیر است. شاتول تنها در سال ۲۰۲۵ بسته بزرگی از سهام تشویقی محدودشده دریافت کرد که مجموع دریافتی او را در همان سال به ۸۵.۸ میلیون دلار رساند.
- برت جانسن، مدیر مالی اسپیسایکس از سال ۲۰۱۱، مالک نزدیک به ۹.۶ میلیون سهم شرکت است. او پیش از پیوستن به اسپیسایکس، در صنعت نیمههادی سمتهای مالی و سرمایهگذاری متعددی برعهده داشت.
- ایرا ارنپرایس، بنیانگذار و مدیر DBL Partners، با مالکیت ۸۰۹ هزار و ۵۰ سهم در هیئتمدیره اسپیسایکس حضور دارد. او از فوریه ۲۰۲۶ به این هیئتمدیره پیوسته است و همزمان عضو هیئتمدیره تسلا نیز محسوب میشود.
- رندی گلین، همبنیانگذار و شریک مدیریتی DFJ Growth نیز با در اختیار داشتن ۲۷۷ هزار و ۸۰۰ سهم در میان سرمایهگذاران اسپیسایکس قرار دارد.
برای مطالعه بیشتر: بنیاد بیل گیتس دیگر هیچ سهمی در مایکروسافت ندارد
در کنار این چهرهها، حدود ۴۰۰ صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر دیگر نیز در اسپیسایکس سهام دارند. بر اساس برآورد PitchBook، این شرکت تاکنون حدود ۳۰ میلیارد دلار سرمایه خصوصی جذب کرده است. هرچند بسیاری از این سرمایهگذاران سهمی کمتر از آستانه افشای رسمی دارند، اما حتی درصدهای کوچک مالکیت نیز در صورت تحقق ارزشگذاری ۱.۷ تریلیون دلاری، میتواند ارزشی چند میلیارد دلاری داشته باشد. همچنین اسپیسایکس جزئیاتی از قیمت خرید سهام در مراحل مختلف جذب سرمایه منتشر کرده است. سرمایهگذاران سری A سهام را با قیمت یک دلار خریداری کردند، سرمایهگذاران سری F برای هر سهم ۷.۵ دلار پرداختند و آخرین دور سرمایهگذاری، یعنی سری N، با قیمت ۲۷۰ دلار بهازای هر سهم انجام شد.
