فهرست مطالب
اوپنایآی برای ترمیم رابطه خود با جامعه ریاضیات و بهبود نحوه انتشار دستاوردهای مدلهایش، یک گروه مستقل ۹ نفره از ریاضیدانان برجسته تشکیل داده که نخستین چالش آن مدیریت انتشار بیش از ۱۰۰ نتیجه ریاضی اعلامشده توسط این شرکت است.
بهگزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، پس از آنکه مجموعهای از دستاوردهای چشمگیر ریاضی به بحرانی برای اعتبار اوپنایآی تبدیل شد، این شرکت اکنون برای یافتن مسیر مناسبتر در ادامه فعالیتهای خود با ریاضیدانان انسانی وارد مشورت شده است.
اوپنایآی روز دوشنبه از تشکیل یک پنل مستقل متشکل از ریاضیدانان خبر داد که وظیفه آن ارائه مشاوره به اوپنایآی و دیگر شرکتهای هوش مصنوعی درباره نحوه تعامل آنها با پژوهشهای ریاضی و جامعه گسترده ریاضیات است. این وظایف، نحوه ارائه و انتشار نتایج جدید پژوهشی را نیز دربر میگیرد.
تشکیل ناگهانی این گروه بسیاری از ریاضیدانان را غافلگیر کرد. پژوهشگران در گفتوگو با ورج این اقدام را نخستین گامی مثبت دانستند، اما بسیاری همچنان پرسشهای اساسی درباره مأموریت واقعی گروه، میزان نفوذ آن، احتمال توجه اوپنایآی به توصیههایش و توانایی یک گروه کوچک از پژوهشگران برجسته برای نمایندگی جامعه گسترده ریاضیدانان مطرح کردند.
بیشتر بخوانید: متا بالاخره اعتراف کرد؛ شباهت Muse به OpenClaw تصادفی نیست
اعضای گروه ریاضیدانان اوپنایآی
این گروه ۹ نفره از چهرههایی تشکیل شده که پژوهشگران آنها را از افراد بسیار سرشناس حوزه ریاضیات میدانند. اعضا از موسساتی مانند دانشگاه استنفورد، هاروارد، آکسفورد و کمبریج انتخاب شدهاند و در میان آنها چندین برنده مدال فیلدز و دریافتکننده کمکهزینه موسوم به «نبوغ مکآرتور» حضور دارند. میزبانی این گروه بر عهده مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون نیوجرسی خواهد بود؛ یکی از معتبرترین مراکز پژوهش ریاضی جهان که در گذشته محل فعالیت فکری دانشمندانی مانند آلبرت اینشتین، جان فون نویمان و جی. رابرت اوپنهایمر بوده است.
اوپنایآی اعلام کرده این گروه با نام «گروه مشاوره ریاضیات و هوش مصنوعی» بهصورت مستقل فعالیت خواهد کرد. اعضای آن اختیار دارند حتی در صورت درخواستنشدن، به شرکت مشاوره دهند، درباره تأثیر فعالیتهای اوپنایآی بر ریاضیات بهصورت عمومی اظهارنظر کنند و توصیههای خود را منتشر کنند.
با این حال، اوپنایآی جزئیات مشخصی درباره نحوه اجرای این اختیارات ارائه نکرده است. به نظر میرسد اعضای گروه برای انجام مأموریت خود به پژوهشهای اوپنایآی پیش از انتشار عمومی آنها دسترسی خواهند داشت.
اوپنایآی میگوید اعضای این گروه از سوی شرکت دستمزدی دریافت نخواهند کرد و خود گروه نیز میتواند بر اساس تشخیص اعضا ترکیبش را تغییر دهد. این شرکت تأکید کرده است: «ارزش این گروه به توانایی اعضایش برای اعمال قضاوت مستقل و به چالش کشیدن دیدگاههای ما بستگی دارد.» بر اساس توضیحات اوپنایآی، گروه درباره بررسی و ارتباطرسانی نتایج نوظهور، ارزیابی اهمیت آنها، هماهنگی برای انتشار یافتهها و استانداردهای دانشگاهی و حرفهای پژوهشهای ریاضی مشاوره خواهد داد. همچنین یکی از وظایف آن بررسی نحوه کمک ابزارهای اوپنایآی به پژوهش و یادگیری ریاضیات خواهد بود.
برای مطالعه بیشتر: عامل هوش مصنوعی جدید Rabbit به دستگاه R1 نیاز ندارد
با وجود تاکید بر استقلال، هنوز مشخص نیست این گروه در عمل چه میزان نفوذی خواهد داشت یا دلیل اصلی تشکیل آن چه بوده است. سایمون ماچادو، پژوهشگر مؤسسه فناوری فدرال زوریخ، این فرایند را «در هالهای از ابهام» توصیف کرد و درباره نحوه انتخاب ۹ عضو گروه پرسشهایی مطرح کرد. وبسایت گروه در توضیح مختصر خود میگوید این مجموعه پس از آن شکل گرفت که اوپنایآی با برخی اعضا برای ایجاد یک هیئت مشاوره خارجی تماس گرفت. با این حال، ریاضیدانان پس از مذاکرات با شرکت تصمیم گرفتند بهجای ایجاد یک هیئت وابسته به اوپنایآی، گروهی مستقل تشکیل دهند و افراد دیگری را نیز به آن دعوت کنند. مشخص نیست اوپنایآی در ابتدا با کدام اعضا تماس گرفته یا اعضای دیگر چگونه انتخاب شدهاند.
مارتین هایر، عضو این گروه مشاوره، روز سهشنبه در یک پست وبلاگی جزئیات بیشتری درباره خاستگاه گروه و منطق پشت تشکیل آن ارائه کرد. او این توضیحات را در پاسخ به چیزی که «سیلی از اطلاعات نادرست» درباره تشکیل گروه خواند، منتشر کرد. هایر نوشت که هوش مصنوعی تاکنون تاثیری عمیق بر پژوهشهای ریاضی گذاشته و پرسشهای متعددی درباره انتساب صحیح ایدهها، تقدم در کشفیات و میزان درک انسانی از ایدهها ایجاد کرده است. او افزود که جامعه ریاضیات نمیتواند رویکردی سختگیرانه و «شترمرغوار» در پیش بگیرد و صرفاً آزمایشگاههای هوش مصنوعی را نادیده بگیرد یا از روی اصول از گفتوگو با آنها خودداری کند.
هایر ضمن تایید اینکه تشکیل این گروه در پی تماس اوپنایآی صورت گرفته است، تاکید کرد که این شرکت با همه اعضای گروه تماس نگرفته و سازمان جدید «واقعا مستقل از اوپنایآی و سایر آزمایشگاههای موسوم به هوش مصنوعی پیشرو» است. او گفت اعضا، بهجز الزامات بدیهی مربوط به محرمانگی، هیچ توافق محدودکنندهای درباره آنچه میتوانند بهصورت عمومی بیان کنند امضا نکردهاند. همچنین هیچگونه غرامت مالی از اوپنایآی دریافت نمیکنند و برای پشتیبانی فنی به مؤسسه مطالعات پیشرفته متکی هستند.
هایر، استاد ریاضیات در امپریال کالج لندن و مؤسسه فناوری فدرال سوئیس در لوزان، در ادامه نوشت: «واقعیت بنیادی دیگری نیز وجود دارد و آن اینکه هدف کلی ما این است که تا حد امکان نماینده منافع جامعه ریاضیات باشیم.» او با اذعان به اینکه این گروه بهسختی میتواند نمونهای نماینده از کل جامعه ریاضی باشد، گفت: «کاملا اطمینان دارم که هر ۹ نفر ما این مسئله را بهشدت جدی میگیریم و با حسن نیت عمل میکنیم.»
فارغ از نحوه انتخاب اعضا، این گروه در حال حاضر از جمعی نخبه از ریاضیدانان دانشگاهی تشکیل شده است. تعداد اندک اعضا پرسشهای بیشتری درباره گستره تخصصی مورد نیاز برای ارزیابی تمام موضوعاتی که به آنها ارجاع خواهد شد ایجاد میکند، زیرا فعالیت در مرزهای دانش ریاضی به تخصص و دانش بسیار ویژهای نیاز دارد.
نگرانیهای ریاضیات جامعه ریاضیات
فرانچسکو فورنیه-فاسیو، استاد آینده ریاضیات در دانشگاه هریوت-وات اسکاتلند، درباره این پنل رویکردی «دوگانه» دارد و معتقد است تعامل بیشتر با ریاضیدانان «تنها میتواند اوضاع را بهتر کند». با این حال، او این پرسش را مطرح کرد که آیا این گروه واقعاً بازتابدهنده جامعهای است که کار و معیشت اعضایش تحت تاثیر تلاش اوپنایآی برای انباشت افتخارات و دستاوردهای ریاضی قرار گرفته است یا خیر. او به ورج گفت: «این گروه شبیه یک برج عاج به نظر میرسد.»
ماچادو نیز درباره توانایی اعضای گروه برای درک کامل نگرانیهای جامعه گستردهتر ریاضیات در قبال هوش مصنوعی یا سخنگفتن از جانب آنها تردید داشت. او گفت: «آنها ریاضیدانان فوقالعادهای هستند، اما نمیدانم آیا همان افرادی هستند که میخواهم در مسائل سیاسیتر نماینده من باشند.» به گفته ماچادو، ریاضیدانانی که در چنین موقعیتهای نخبهای قرار دارند، «با واقعیتی مواجهاند که با واقعیت بیشتر ریاضیدانان در شرایط کنونی تفاوت زیادی دارد.»
در نهایت، اینکه این گروه بتواند اعتماد جامعه ریاضی را جلب کند، میزان اثربخشی آن را در مهار پیامدهای اقدامات بحثبرانگیز اخیر اوپنایآی در اعلام نتایج مشخص خواهد کرد و مهمتر از آن، میتواند بر شدت واکنشها به دستاورد بعدی شرکت تأثیر بگذارد. هایر در نوشته خود هشدار داد که اعضای گروه «بسیار سادهلوح خواهند بود اگر تصور کنند آزمایشگاههای هوش مصنوعی تلاش نمیکنند هر چیزی را که ما میگوییم به شکلی در جهت اهداف ماشین روابط عمومی خود تفسیر کنند؛ ماشینی که ابعادی بسیار بزرگتر از هر چیزی دارد که ما بتوانیم ایجاد کنیم.»
با این وجود، هایر استدلال کرد که اکنون که اوپنایآی ظاهراً در حال تلاش برای تعامل با جامعه ریاضی است، خودداری از گفتوگو با آن میتواند رویکردی دوگانه باشد، بهخصوص پس از انتقادهای فراوان از نحوه عملکرد و ارتباطات ضعیف این شرکت. او گفت گروه هنوز درباره توصیههایی که قرار است ارائه دهد به تصمیم نهایی نرسیده است، اما مسئله مشخصی وجود دارد که واکنش به آن یکی از دلایل شکلگیری گروه بوده است: «این واقعیتی انکارناپذیر است که شرکتهای هوش مصنوعی در ماههای اخیر چندین نتیجه مهم و پرسروصدا در ریاضیات تولید کردهاند و انتشار و ارائه این نتایج، فارغ از اینکه استانداردهای قابل قبول رویه ریاضی را چگونه تعریف کنیم، فاصله زیادی با استانداردهای پذیرفتهشده این حوزه داشته است.» هایر افزود که گروه در حال حاضر از طریق گفتوگو با همکاران، یک فرم عمومی دریافت بازخورد و بحث در وبلاگ «پروفز اند پرامپتس» در حال جمعآوری دیدگاههاست؛ وبلاگی که به یکی از انجمنهای مهم ریاضیدانان برای بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر این حوزه تبدیل شده است.
با این حال، احتمالا بزرگترین آزمون گروه هنوز در پیش است. اوپنایآی هنگام اعلام تشکیل این گروه مشاوره، بهطور گذرا اعلام کرد مدل جدید و هنوز منتشرنشده این شرکت، همان مدلی که مسئله جایزه هزاره ناویر-استوکس را حل کرده، اکنون «بیش از ۱۰۰ مسئله باز و دیرینه را در بیشتر حوزههای ریاضیات حل کرده است». اوپنایآی پیشتر نیز مدعی شده بود که به حل یکی دیگر از مسائل جایزه هزاره نزدیک شده است.
گروه در وبسایت خود مدیریت این وضعیت را نخستین اولویت اعلام کرده است: «در حال حاضر با چالش بسیار مشخصی مواجهیم و آن ارائه مشاوره به اوپنایآی درباره نحوه هماهنگسازی انتشار تعداد زیادی از نتایج مهم ریاضی است که این شرکت میگوید توسط مدل داخلی آن تولید شدهاند.»
حتما بخوانید: ریسکهای هوش مصنوعی در شورای امنیت سازمان ملل بررسی می شود
بخشی از تلاش جدید اوپنایآی برای تعامل با ریاضیدانان را میتوان اذعانی به ابعاد گسترده بحران روابط عمومی ناشی از رویکرد قبلی شرکت دانست؛ رویکردی که اوپنایآی را با اتهاماتی درباره پیشدستی در انتشار یافتههای پژوهشگران، عدم اعطای اعتبار به کارهای انسانی مورد استفاده در توسعه مدلهایش و حتی سرقت از افرادی که از مدلهای این شرکت استفاده میکنند، مواجه کرد. این جنجالها باعث شد بسیاری از ریاضیدانان درباره اینکه آیا اوپنایآی اساساً حوزه و جامعهای را که وارد آن شده درک میکند یا حتی برای آن احترام قائل است، تردید کنند.
کوین بازارد، استاد ریاضیات در امپریال کالج لندن، با توجه به اتفاقات چند ماه گذشته و مطالب فراوانی که درباره خواستههای جامعه ریاضیات منتشر شده است، این پرسش را مطرح کرد که چرا اوپنایآی برای درک خواستههای این جامعه احساس نیاز به تشکیل چنین گروه نخبهای کرده است. او گفت: «مسئله اثبات قضایای دشوار نبود، بلکه درک بهتر حوزه ما بود.» بازارد افزود: «برای من کاملا مشخص نیست که برای رساندن این نکته به اوپنایآی به کمیتهای متشکل از افراد نابغه نیاز داشته باشید.»
