بر اساس یک پژوهش جدید، تصاویر کهن از الهه آسمان مصر باستان، نوت، که در تابوتها و دیوارهای آرامگاهها یافت شدهاند، نشان میدهند که مصریان باستان بیش از پنج هزار سال پیش کهکشان راه شیری را میشناختند و آن را به شکل نمادین ترسیم میکردند.
به گزارش تکناک، این مطالعه را دکتر اور گرائر، استاد اخترفیزیک دانشگاه پورتسموث بریتانیا، انجام داده است. او در این پژوهش ۱۲۵ تصویر از الهه نوت را بررسی کرده که بر روی تابوتها و دیوارهای مقبرهها نقش بستهاند. یافتههای او در مقالهای علمی که در تاریخ ۳۰ آوریل در مجله تاریخ و میراث نجوم منتشر شده، ارائه شدهاند.
در بسیاری از این نقوش، نوت به صورت زنی برهنه با بدنی قوسدار در آسمان نمایش داده شده که سطح بدن او با ستارگان و دیسکهای خورشیدی پوشیده شده است. این تصویر نماد پیوند او با آسمان و نقش محافظتیاش نسبت به زمین است. اما در برخی تصاویر نادر، جزئیاتی غیرمعمول به چشم میخورد؛ از جمله یک منحنی موجدار سیاهرنگ که بدن پرستاره نوت را قطع میکند.
گرائر این منحنی را به شکاف بزرگ در کهکشان راه شیری تشبیه کرده است؛ نواری تاریک از گرد و غبار که نوار نورانی کهکشان را به دو نیم تقسیم میکند. بهویژه در تصویر نقشبسته بر تابوت زنی به نام نسیتاودجاتاخت، که از نیایشگران مذهبی بوده، این منحنی بهوضوح دیده میشود و نشانهای از برداشت کهکشانی مصریان از آسمان شب است.
گرائر در ادامه به نقوش مشابهی در چهار آرامگاه سلطنتی در دره پادشاهان اشاره میکند. برای نمونه، در سقف مقبره رامسس ششم (که در قرن دوازدهم پیش از میلاد حکومت میکرد)، دو تصویر پشتبهپشت از نوت دیده میشود که با خطوط موجدار طلایی از یکدیگر جدا شدهاند. این خطوط از پایه سر نوت آغاز شده، از پشت او عبور کرده و تا بخش پایانی بدنش امتداد یافتهاند.
او معتقد است این الگوهای تکرارشونده از امواج سیاهرنگ، نشاندهندهی ارتباط آشکار میان نوت و کهکشان راه شیری هستند و شاید مصریان باور داشتهاند این پیوند کیهانی، قدرت محافظت نوت از زمین را تقویت میکرده است. در برخی تصاویر، نوت با بدنی خمیده بر فراز خدای زمین، جب، قرار دارد که این موضوع نیز بر نقش حفاظتی او تاکید دارد.
با این حال، گرائر هشدار میدهد که نباید کهکشان راه شیری را بهتنهایی نماد نوت دانست. او مینویسد: «کهکشان راه شیری تنها یکی از پدیدههای نجومی است که همچون ستارگان و خورشید، بخشی از آسمان محسوب میشود و از این رو، بخشی از وجود نوت است.»
دکتر روژهریو سوزا، استاد مصرشناسی و تاریخ باستان دانشگاه لیسبون پرتغال، در گفتوگو با Live Science با تایید این دیدگاه گفت: «همواره این ارتباط میان نوت و کهکشان راه شیری در میان مصرشناسان وجود داشته، اما اکنون، دریافت تفسیر مشابه از سوی یک اخترفیزیکدان، ارزش و اعتبار علمی بیشتری به این نظریه میبخشد.»
این کشف جدید، نهتنها درک ما از جهانبینی مصریان باستان را گسترش میدهد، بلکه نشان میدهد آنان تا چه اندازه با ساختارهای کیهانی آشنایی داشته و آنها را در اسطورهشناسی و آیینهای مذهبی خود گنجاندهاند.
