ترکیدن حباب هوش مصنوعی در چین؛ سقوط ۴۸۰ میلیارد دلاری ارزش سهام

بازار سهام شرکت‌های هوش مصنوعی چین با سقوط ۴۰ درصدی شاخص STAR50 در کمتر از چهار ماه، حدود ۴۸۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست داد.

به گزارش سرویس هوش مصنوعی تک‌ناک، بازار سهام چین در حالی با سقوط سنگین شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها مواجه شده است که نگرانی درباره ارزش‌گذاری بیش‌ازحد سهام، کاهش تقاضا برای فناوری‌های هوش مصنوعی و محدودیت‌های صادراتی، آینده این صنعت را با ابهام روبه‌رو کرده است.

براساس گزارش رویترز، شاخص STAR50 که عملکرد شرکت‌های پیشرو در صنایع فناوری و نیمه‌رساناهای چین را دنبال می‌کند، در کمتر از چهار ماه حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است. این سقوط نزدیک به ۴۸۰ میلیارد دلار از ارزش بازار را از بین برده و نگرانی‌هایی درباره احتمال گسترش بحران به سایر بازارهای جهانی ایجاد کرده است.

همچنین ریزش اخیر به روند صعودی دوساله بازار سهام چین پایان داده است. این روند پس از وعده‌های دولت برای اجرای سیاست‌های محرک اقتصادی آغاز شد و ارزش سهام شرکت‌های فناوری را به سطوح بی‌سابقه‌ای رساند. با وجود این‌، افزایش سریع قیمت‌ها زمینه شکل‌گیری حبابی را فراهم کرد که اکنون نشانه‌های فروپاشی آن آشکار شده است.

شاخص CSI300 که عملکرد سهام شرکت‌های بزرگ و معتبر چین را نشان می‌دهد نیز حدود ۲۰ درصد نسبت به بالاترین سطح ثبت‌شده در ماه ژوئن کاهش یافته است. این وضعیت برنامه دولت چین را برای ایجاد بازاری با رشد تدریجی و پایدار با چالش جدی مواجه می‌کند.

دونگ بائوژن، مدیر صندوق سرمایه‌گذاری مستقر در پکن معتقد است بازار سهام چین به‌ تدریج از مسیر منطقی خارج شده و به محیطی برای معاملات سفته‌بازانه تبدیل شده است. او تأکید کرد که سرمایه‌گذاران اکنون شاهد ترکیدن حباب شکل‌گرفته در بازار هستند.

شدت سقوط سهام چین در مقایسه با بازار آمریکا بسیار بیشتر بوده است. درحالی‌که شاخص نزدک تنها شش درصد نسبت به رکورد سه هفته پیش خود کاهش یافته، ارزش سهام بسیاری از شرکت‌های فناوری چین تقریبا نصف شده است.

بیشتر بخوانید: اریک اشمیت هشدارها را درباره حباب هوش مصنوعی رد کرد

زیان سنگین سرمایه‌گذاران خرد

یکی از مهم‌ترین پیامدهای بحران اخیر، سقوط ارزش سهام شرکت‌هایی است که پیش‌تر محبوبیت زیادی میان سرمایه‌گذاران خرد داشتند. شرکت رباتیک Unitree از برجسته‌ترین نمونه‌های این وضعیت محسوب می‌شود.

هنگام عرضه اولیه سهام Unitree، میزان تقاضای سرمایه‌گذاران خرد به هشت هزار برابر سهام عرضه‌شده رسید. با وجود این‌، ارزش سهام این شرکت از زمان آغاز معاملات در ماه اوت تاکنون حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.

شرکت تولیدکننده تراشه CXMT نیز در یک ماه گذشته بیش از ۲۵ درصد از ارزش بازار خود را از دست داده است. این افت نشان می‌دهد بحران تنها به شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی محدود نیست و تولیدکنندگان سخت‌افزارهای موردنیاز این صنعت را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

دو شرکت نیمه‌رسانای MetaX Integrated Circuits و Moore Threads Technology نیز با شرایط مشابهی مواجه شده‌اند. سهام این شرکت‌ها هنگام ورود به بورس در سال گذشته به‌ترتیب ۷۰۰ و ۴۰۰ درصد جهش کرد، اما ارزش هر دو از ماه ژوئیه تاکنون تقریبا نصف شده است.

این سقوط برای سرمایه‌گذارانی که با اعتماد به حمایت دولت وارد بازار شده بودند، زیان قابل توجهی ایجاد کرده است. چن ونشنگ، صاحب کسب‌وکاری کوچک در استان هاینان چین توضیح داد که حضور صندوق‌های دولتی در میان سرمایه‌گذاران Unitree، او را برای خرید سهام این شرکت تشویق کرده بود.

ونشنگ و دوستان او اکنون با زیان مواجه شده‌اند. تجربه این سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد حمایت دولت از یک صنعت لزوما نمی‌تواند مانع سقوط ارزش سهام شرکت‌های فعال در آن شود.

طبق داده‌های گلدمن ساکس، شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی حدود ۴۲ درصد از ارزش بازار سهام چین و ۵۷ درصد از حجم معاملات سهام نوع A در سرزمین اصلی چین و سهام نوع H در هنگ‌کنگ را تشکیل می‌دهند.

چنین سهم بزرگی باعث شده است سقوط شرکت‌های هوش مصنوعی بخش وسیعی از سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار دهد. بسیاری از آنان اکنون به دارایی‌های کم‌ریسک‌تر روی آورده‌اند و تمایل کمتری برای سرمایه‌گذاری در شرکت‌های فناوری نشان می‌دهند.

بیشتر بخوانید: حباب چند تریلیون دلاری هوش مصنوعی در آستانه انفجار؛ زنگ خطر برای اقتصاد جهانی

محدودیت‌های آمریکا و نگرانی از ادامه سقوط بازار

علاوه بر ارزش‌گذاری‌های بالا، محدودیت‌های احتمالی صادرات تجهیزات چینی به آمریکا نیز فشار مضاعفی بر شرکت‌های فناوری وارد کرده است.

سهام شرکت‌های Zhongji Innolight و Eoptolink Technology که در زمینه تولید قطعات نوری فعالیت می‌کنند، نسبت به اوج قیمت خود در ماه‌های ژوئن و ژوئیه حدود ۶۰ درصد سقوط کرده است.

یکی از عوامل این کاهش، حرکت دولت آمریکا به سمت ممنوعیت استفاده از محصولات این شرکت‌ها در مراکز داده این کشور است. چنین محدودیت‌هایی می‌تواند دسترسی تولیدکنندگان چینی به مشتریان بزرگ خارجی را دشوارتر کند.

در همین حال، ارزش‌گذاری سهام شرکت‌های فناوری چین همچنان بسیار بالاتر از برخی شاخص‌های آمریکایی است. نسبت قیمت به سود گذشته‌نگر شاخص STAR50 اکنون حدود ۱۰۰ برابر است، درحالی‌که این نسبت در اوج بازار به نزدیک ۲۵۰ برابر رسیده بود.

برای مقایسه، نسبت قیمت به سود شاخص Nasdaq 100 حدود ۳۰ برابر است. این اختلاف نشان می‌دهد حتی پس از سقوط شدید قیمت‌ها، ارزش سهام بسیاری از شرکت‌های فناوری چین همچنان بر مبنای انتظارات بالای سرمایه‌گذاران تعیین می‌شود.

همین موضوع نگرانی درباره ادامه ریزش بازار را افزایش داده است. برخی تحلیلگران معتقد هستند قیمت سهام شرکت‌های هوش مصنوعی پیش از رسیدن به سطوح متعادل، ممکن است کاهش بیشتری تجربه کند.

هونگ هائو، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت Lotus Asset Management در هنگ‌کنگ هشدار داد که شرایط فعلی می‌تواند برنامه بسیاری از شرکت‌های فناوری برای عرضه اولیه سهام در بورس را متوقف کند.

این اتفاق برای چین اهمیت زیادی دارد، چرا که دولت تلاش می‌کند با هدایت سرمایه‌های داخلی به بازار سهام، منابع مالی مورد نیاز توسعه صنعت هوش مصنوعی را تأمین کند.

از دست ندهید: آیا حباب هوش مصنوعی در آستانه ترکیدن است؟

آینده سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی

سقوط اخیر در شرایطی رخ داده است که دولت چین طی ماه‌های گذشته برای کاهش نوسان بازار و جلوگیری از معاملات پرریسک اقدام کرده بود.

مقام‌های ناظر با محدود کردن معاملات اهرمی و معاملات پربسامد تلاش کرده‌اند ثبات بیشتری در بازار ایجاد کنند. سرمایه‌گذاران تحت حمایت دولت نیز هنگام افزایش شدید قیمت‌ها اقدام به فروش سهام می‌کردند تا از رشد غیرمنطقی ارزش شرکت‌ها جلوگیری شود.

هرچند، این سیاست‌ها نتوانسته‌اند مانع شکل‌گیری و ترکیدن حباب سهام فناوری شوند. وو چینگ، رئیس کمیسیون تنظیم مقررات اوراق بهادار چین، اوایل ماه اکتبر با فعالان بازار دیدار کرد تا پیشنهادهای آنها را برای بهبود عملکرد بازار سرمایه بررسی کند.

لئو وانگ، شریک شرکت Qianchuang Capital در پکن معتقد است تأکید بیش‌ازحد بر افزایش سهم شرکت‌های فناوری در شاخص‌های اصلی بورس باعث انحراف جریان سرمایه شده است.

به گفته او، این رویکرد در برخی صنایع حباب‌های شدیدی ایجاد کرده و هم‌زمان منابع مالی را از سایر بخش‌های اقتصادی خارج کرده است.

با وجود نگرانی‌های گسترده، برخی مؤسسات مالی سقوط اخیر را فرصتی برای خرید سهام می‌دانند. تحقیقات HSBC نشان می‌دهد صندوق‌های سرمایه‌گذاری آسیایی اگرچه طی سه ماه گذشته فروشنده سهام چین بوده‌اند، همچنان سهمی بالاتر از وزن معیار به این بازار اختصاص داده‌اند.

گلدمن ساکس نیز نام شرکت‌های Innolight و CXMT را در فهرست به‌روزشده سهام پیشنهادی خود قرار داده است. این فهرست شامل ده‌ها شرکت چینی فعال در حوزه هوش مصنوعی می‌شود.

ویلیام براتون، استراتژیست BNP Paribas Securities نیز معتقد است سرمایه‌گذاران محتاط می‌توانند در شرایط فعلی فرصت‌های مناسبی برای خرید پیدا کنند.

با وجود این‌، بسیاری از سرمایه‌گذاران چینی ترجیح می‌دهند تا کاهش بیشتر قیمت‌ها منتظر بمانند یا منابع مالی خود را به صنایع دیگر منتقل کنند.

وانگ ژوئو، مدیر صندوق سرمایه‌گذاری Shanghai Zhuozhu Investment Management، پیش‌بینی کرده است که تولیدکنندگان تراشه و تجهیزات هوش مصنوعی نیز مانند سایر صنایع تولیدی چین سرانجام وارد رقابت شدید قیمتی خواهند شد.

او معتقد است افزایش تعداد تولیدکنندگان و رقابت بر سر مشتریان می‌تواند سودآوری شرکت‌ها را تحت فشار قرار دهد. این مدیر سرمایه‌گذاری در توصیف آینده بازار تأکید کرد که هیچ صنعتی از چنین چرخه‌ای مستثنا نیست و تمام حباب‌ها سرانجام می‌ترکند.