فهرست مطالب
چین برای نخستین بار به طور رسمی اعلام کرده که در حال گسترش شبکه سیلوهای موشکی هسته‌ای خود برای استقرار موشک‌های بالستیک قاره‌پیما است.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، این اقدام پس از سال‌ها گمانه‌زنی بر پایه تصاویر ماهواره‌ای، نشانه‌ای آشکار از ادامه برنامه نوسازی نیروهای هسته‌ای این کشور محسوب می‌شود. اگرچه پکن همچنان جزئیاتی مانند تعداد یا محل دقیق این تأسیسات را منتشر نکرده است، اما این تأیید رسمی نشان می‌دهد که راهبرد تقویت بازدارندگی هسته‌ای اکنون با شفافیت بیشتری دنبال می‌شود. تحلیلگران معتقد هستند این اقدام علاوه بر افزایش توان بازدارندگی چین، پیامی راهبردی برای ایالات متحده و دیگر قدرت‌های رقیب در بحبوحه رقابت‌های نظامی فزاینده در منطقه هند-آرام و فراتر از آن به حساب می‌آید.
هدف چین از گسترش سیلوهای موشکی هسته‌ای
چین برای دهه‌ها اطلاعات بسیار محدودی درباره زیرساخت‌های هسته‌ای خود منتشر می‌کرد، اما این بار رسانه دولتی CCTV در مستند “Securing Victory” بخشی از فعالیت‌های نیروی موشکی ارتش آزادی‌بخش خلق را به نمایش گذاشت. در این مستند، «تسوی دائوهو»، افسر یگان مهندسی نیروی موشکی ارتش آزادی‌بخش خلق گفت: «ما برای موشک‌ها خانه می‌سازیم. هر جایگاهی که تکمیل می‌کنیم به این معنا است که می‌توان سلاح‌های راهبردی بیشتری را مستقر کرد و آنها را زودتر به آمادگی رزمی رساند.»
این اظهارات، نخستین تأیید رسمی پکن درباره توسعه سیلوهای موشکی است؛ موضوعی که سال‌ها بر اساس تصاویر ماهواره‌ای و گزارش‌های اطلاعاتی غربی مطرح می‌شد. کارشناسان دفاعی معتقد هستند سیلوهای جدید برای استقرار موشک‌های بالستیک قاره‌پیما طراحی شده‌اند؛ موشک‌هایی که توانایی هدف قرار دادن اهدافی در فواصل بین‌قاره‌ای را دارند.
سیلوهای موشکی هسته‌ای چین، تأسیسات زیرزمینی مستحکم و حفاظت‌شده‌ای هستند که موشک‌های بالستیک قاره‌پیما (ICBM) در آنها نگهداری و در صورت لزوم از همان محل شلیک می‌شوند. هدف اصلی این سازه‌ها، افزایش بقاپذیری زرادخانه هسته‌ای در برابر حمله پیش‌دستانه دشمن است. در صورت حمله احتمالی، این سیلوها احتمال نابودی موشک‌ها را کاهش می‌دهند و امکان اجرای پاسخ متقابل هسته‌ای را حفظ می‌کنند.
کارشناسان می‌گویند که افزایش تعداد سیلوها، شناسایی و نابودی تمامی موشک‌های هسته‌ای چین را برای هر دشمن احتمالی بسیار دشوارتر می‌کند. این موضوع بازدارندگی هسته‌ای چین را تقویت می‌کند، چرا که هر مهاجم بالقوه باید احتمال باقی ماندن تعداد قابل توجهی از موشک‌ها و پاسخ متقابل را در محاسبات خود در نظر بگیرد.
گسترش سیلوهای موشکی هسته‌ای بخشی از برنامه وسیع‌تر نوسازی نیروهای راهبردی چین است. پکن در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در توسعه موشک‌های پیشرفته، زیردریایی‌های هسته‌ای مجهز به موشک‌های بالستیک و بمب‌افکن‌های راهبردی دوربرد انجام داده است.
هدف از این برنامه، تکمیل «سه‌گانه هسته‌ای» شامل توان هسته‌ای زمینی، دریایی و هوایی است. این ساختار به کشورها امکان می‌دهد حتی پس از تحمل یک حمله گسترده نیز توان پاسخ هسته‌ای خود را حفظ کنند؛ قابلیتی که یکی از مهم‌ترین پایه‌های بازدارندگی هسته‌ای مدرن به حساب می‌آید.
بیشتر بدانید: دیتاسنتر شناور هسته‌ای راهکاری جدید برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی
پیام راهبردی برای آمریکا و قدرت‌های بزرگ
گسترش زیرساخت هسته‌ای چین در سال‌های اخیر توجه ویژه ایالات متحده و دیگر قدرت‌های بزرگ را به خود جلب کرده است. مقام‌های دفاعی غربی معتقد هستند سرعت بالای ساخت سیلوهای جدید، نشان‌دهنده افزایش چشمگیر توان راهبردی چین است و می‌تواند بر توازن قدرت هسته‌ای در جهان تأثیر بگذارد.
در مقابل، دولت چین همچنان تأکید می‌کند که سیاست هسته‌ای این کشور ماهیتی دفاعی دارد. مقام‌های چینی بارها اعلام کرده‌اند که زرادخانه هسته‌ای این کشور صرفاً برای بازدارندگی در برابر تجاوز ایجاد شده و پکن همچنان به سیاست دیرینه «عدم استفاده نخست از سلاح هسته‌ای» پایبند است.
با وجود این موضع رسمی، تحلیلگران معتقد هستند اعلام عمومی توسعه سیلوهای موشکی تنها یک اطلاع‌رسانی ساده نیست. این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که رقابت راهبردی میان چین و آمریکا در حوزه‌های نظامی، فناوری و امنیت منطقه‌ای شدت گرفته است و هر دو طرف در حال تقویت توان بازدارندگی خود هستند.
به باور کارشناسان، پکن با انتشار این اطلاعات تلاش می‌کند که نشان دهد توان هسته‌ای این کشور در برابر هرگونه حمله احتمالی مقاوم‌تر از گذشته شده است. همچنین این پیام را به رقبای خود منتقل می‌کند که چین منابع، فناوری و اراده لازم را برای حفاظت از امنیت ملی و منافع راهبردی خود در اختیار دارد.
در عین حال، بسیاری از جزئیات برنامه گسترش سیلوهای موشکی هسته‌ای چین همچنان محرمانه باقی مانده است. چین هنوز تعداد دقیق سیلوهای ساخته‌شده، نوع موشک‌های مستقر در آنها و محل استقرار این تأسیسات را اعلام نکرده است. با وجود این، همین تأیید رسمی، ارزیابی‌های چند سال اخیر مبتنی بر تصاویر ماهواره‌ای را تا حد زیادی تأیید می‌کند.
کارشناسان انتظار دارند ادامه توسعه نیروهای راهبردی چین بر مذاکرات آینده درباره کنترل تسلیحات، امنیت منطقه هند-آرام و رقابت‌های نظامی میان قدرت‌های بزرگ تأثیر بگذارد. همچنین این روند احتمالا یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری محاسبات راهبردی آمریکا، متحدان آن و سایر قدرت‌های هسته‌ای در سال‌های آینده خواهد بود.
تصمیم چین برای تأیید رسمی گسترش برنامه سیلوهای موشکی هسته‌ای، نقطه عطفی در سیاست دفاعی این کشور محسوب می‌شود. هرچند چین همچنان بخش عمده اطلاعات مربوط به زرادخانه هسته‌ای خود را محرمانه نگه داشته است، اما این اعلام رسمی نشان می‌دهد که تقویت بازدارندگی هسته‌ای و نوسازی نیروهای مسلح همچنان از مهم‌ترین اولویت‌های راهبردی این کشور به حساب می‌آید و می‌تواند بر آینده ثبات هسته‌ای جهان و موازنه قدرت میان بازیگران اصلی نظام بین‌الملل اثرگذار باشد.
بیشتر بدانید: شتاب آمریکا برای تولید بمب هسته‌ای B61-13
