آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است که اجرای کامل محدودیتهای صادراتی چین بر عناصر کمیاب و گرافیت میتواند زنجیره تأمین صنایع جهانی به ارزش ۶.۵ تریلیون دلار را تهدید کند.
بهگزارش سرویس فناوری تکناک، آژانس بینالمللی انرژی (IEA) هشدار داده است که اجرای کامل محدودیتهای صادراتی چین بر عناصر کمیاب میتواند تولیدات پاییندستی خارج از این کشور به ارزش ۶.۵ تریلیون دلار را با خطر اختلال در تامین مواد اولیه مواجه کند.
چین، بزرگترین تولیدکننده عناصر کمیاب جهان، در اکتبر سال گذشته دامنه کنترلهای صادراتی خود را به مواد بیشتری گسترش داد و الزامات جدیدی برای دریافت مجوز وضع کرد؛ هرچند بعدتر اجرای این مقررات را برای یک سال به تعویق انداخت.
عناصر کمیاب چینی
عناصر کمیاب چینی مجموعهای از ۱۷ فلز راهبردی هستند که با وجود استفاده محدود در محصولات نهایی، نقشی حیاتی در ساخت طیف گستردهای از فناوریها، از خودرو و هواپیما گرفته تا تجهیزات الکترونیکی و سامانههای دفاعی ایفا میکنند. براساس گزارش «چشمانداز جهانی مواد معدنی حیاتی» IEA، در صورت اجرایی شدن کامل این محدودیتها، زنجیرههای تولید در بخشهای خودرو، فناوریهای پیشرفته، صنایع دفاعی و انرژی با ارزش تقریبی ۶.۵ تریلیون دلار در خارج از چین ممکن است در معرض کمبود و اختلال تامین قرار گیرند. این گزارش تاکید میکند آمریکا و اروپا نزدیک به نیمی از اثرات اقتصادی این بحران را متحمل خواهند شد.
بیشتر بخوانید: ایلان ماسک یک میلیارد دلار برای تامین برق xAI هزینه کرد
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، اعلام کرد: «تحلیلهای جدید ما نشان میدهد بخش بزرگی از ارزش اقتصادی جهان به حجم کوچکی از عناصر کمیاب چینی وابسته است؛ موادی که زنجیرههای تامین آنها همچنان بهشدت متمرکز و در برابر شوکهای عرضه آسیبپذیر هستند.» IEA همچنین درباره پیامدهای احتمالی محدودیتهای صادراتی چین برای گرافیت هشدار داده است. این محدودیتها همزمان با قوانین مربوط به عناصر کمیاب اعلام شدند اما اجرای آنها نیز به تعویق افتاد.
برای مطالعه بیشتر: بازتاب نور خورشید از فضا؛ پروژهای که میخواهد شب را به روز تبدیل کند
بر اساس گزارش این آژانس، اجرای کامل کنترلهای صادراتی گرافیت میتواند تولیدات پاییندستی خارج از چین به ارزش حدود ۳۰۰ میلیارد دلار را تهدید کند؛ این در حالی است که چین بیش از ۹۰ درصد گرافیت فرآوریشده جهان را تولید میکند. کشورهای غربی طی سالهای اخیر تلاش کردهاند وابستگی خود به چین را با توسعه زنجیرههای تامین جایگزین کاهش دهند. IEA اعلام کرده است تعهدات مالی بخش دولتی برای پروژههای جدید مواد معدنی حیاتی بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بیش از چهار برابر افزایش یافته و به ۶۵ میلیارد دلار رسیده است. همچنین راهاندازی پروژههای جدید پالایش عناصر کمیاب در آمریکا و مالزی باعث شده سهم چین از بازار جهانی از ۹۰ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۸۵ درصد در سال گذشته کاهش یابد. در صورت تکمیل موفق پروژههای برنامهریزیشده، این سهم ممکن است تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۷۰ درصد برسد.
