هوش مصنوعی ابری تراشه‌های حافظه جهان را می‌ بلعد

افزایش شدید تقاضا برای هوش مصنوعی، یک بحران جهانی در تأمین تراشه‌های حافظه ایجاد کرده و قیمت‌های DRAM و HBM را به‌ طور چشمگیر بالا برده است.

به گزارش سرویس سخت افزار تک‌ناک، رونق هوش مصنوعی دیگر فقط به کمبود پردازنده‌های گرافیکی محدود نیست و کمبود جهانی تراشه‌های حافظه، سازندگان دستگاه‌ها را وادار کرده است برای دسترسی به موجودی‌های رو به کاهش DRAM، حافظه فلش NAND و حافظه با پهنای باند بالا یا HBM با یکدیگر رقابت کنند.

یک تحقیق خبرگزاری رویترز که بر پایه گفت‌وگو با نزدیک به ۴۰ مدیر اجرایی و افراد مطلع از صنعت انجام شده است، از کمبودی «حاد» خبر می‌دهد، که پیش‌تر باعث شده است قیمت برخی حافظه‌ها نسبت به ابتدای سال ۲۰۲۵ دو برابر شود. این گزارش اعلام می‌کند که سطح موجودی‌ها به پایین‌ترین حد چندساله رسیده است و انتظار نمی‌رود که وضعیت عرضه قبل از سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ به حالت عادی بازگردد.

اول هوش مصنوعی ابری، بعد بقیه

برای همگام شدن با تقاضای هوش مصنوعی، تولیدکنندگان بزرگ حافظه از جمله سامسونگ، اس‌کی هاینیکس و میکرون، ظرفیت ویفرهای خود را به سمت HBM و DRAMهای رده‌بالا برای پردازنده‌های گرافیکی مراکز داده سوق داده‌اند. این تغییر جهت، تولید قطعات قدیمی‌تر اما همچنان حیاتی مانند DDR4 و LPDDR4 را تحت فشار قرار داده است، که در رایانه‌های شخصی، لپ‌تاپ‌ها و گوشی‌های اقتصادی استفاده می‌شوند.

پیشنهادی: هوش مصنوعی ابری تراشه‌های حافظه جهان را می‌ بلعد

به‌طور هم‌زمان، شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، گوگل و بایت‌دنس، قراردادهای تأمین بلندمدت منعقد کرده‌اند و در برخی موارد، سفارش‌های باز و بدون سقف ثبت کرده‌اند. این اقدام عملاً خریداران کوچک‌تر را کنار زده و انعطاف‌پذیری بازار را کاهش داده است. تحلیلگران نقل‌شده در این گزارش هشدار می‌دهند که توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی با زنجیره تأمینی برخورد کرده است که در کوتاه‌مدت توان پاسخ‌گویی به نیازهای فیزیکی این تقاضا را ندارد.

پیامدهای زنجیره‌ای کمبود تراشه‌های حافظه

بر اساس این گزارش، این بحران اکنون به بازار محصولات مصرفی فناوری نیز سرایت کرده است. سامسونگ از سپتامبر ۲۰۲۵ قیمت برخی محصولات حافظه خود را تا ۶۰ درصد افزایش داده است و فروشندگان رایانه‌های شخصی و سازندگان سیستم‌های سفارشی، نسبت به افزایش قیمت فراگیر در سیستم‌های پرمصرف از نظر RAM هشدار داده‌اند.

سازندگان گوشی‌های هوشمند نیز تحت فشار قرار گرفته‌اند. مؤسسه کانترپوینت ریسرچ پیش‌بینی می‌کند که ارسال جهانی گوشی‌های هوشمند در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد، چرا که افزایش هزینه حافظه، بهای تمام‌شده گوشی‌های رده‌پایین را از نظر قطعات ۲۰ تا ۳۰ درصد بالا می‌برد. بر اساس این گزارش، مدل‌های زیر ۲۰۰ دلار بیشترین آسیب را خواهند دید. برندهایی مانند شیائومی و ریلمی نیز پیش‌تر اعلام کرده‌اند که در صورت کاهش نیافتن قیمت حافظه، احتمال افزایش قیمت خرده‌فروشی وجود دارد.

بخوانید: انویدیا با معماری بلک‌ول جهشی ۱۰ برابری در عملکرد هوش مصنوعی ایجاد کرد

محدودیتی چندساله برای نقشه راه هوش مصنوعی

با توجه به اینکه ساخت کارخانه‌های جدید حافظه و توسعه گره‌های پردازشی سال‌ها زمان می‌برد، بیشتر تحلیلگران اکنون گلوگاه حافظه را یک محدودیت چندساله برای رشد هوش مصنوعی می‌دانند. حتی با راه‌اندازی خوشه‌های جدید پردازنده گرافیکی، بسیاری از اپراتورها ممکن است با این واقعیت مواجه شوند که به‌جای شتاب‌دهنده‌ها، دسترسی به RAM و HBM، سرعت گسترش ظرفیت هوش مصنوعی را تعیین می‌کند.

در شرایط فعلی، غول‌های فناوری که منابع مالی گسترده و قراردادهای بلندمدت دارند، در موقعیت بهتری برای عبور از این بحران قرار دارند. در مقابل، تولیدکنندگان کوچک‌تر، سازندگان وایت‌باکس و برندهای گوشی‌های اقتصادی با خطر کنار گذاشته شدن از بازار یا اجبار به استفاده از طراحی‌های ضعیف‌تر مواجه هستند تا زمانی که وضعیت عرضه بهبود یابد.