کمبود و افزایش قیمت حافظه‌های DRAM و NAND نشان می‌دهد بازار مصرفی تا پیش از ۲۰۲۸ به حالت عادی بازنخواهد گشت.
به گزارش سرویس سخت‌افزار تکناک، تغییر ساختاری جاری در بازار DRAM که ناشی از انتقال ظرفیت تولید به‌سمت ساخت حافظه‌های پهن‌باند HBM برای شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی است، تا همین‌حالا هم باعث جهش شدید قیمت در حافظه‌های DDR و LPDDR شده است. باوجوداین، به نظر می‌رسد بدترین بخش ماجرا هنوز در راه است. طبق گفته مدیرعامل تیم‌گروپ، قیمت قراردادی محصولات DRAM و NAND تقریباً در هفته‌های اخیر دو برابر شده است. عرضه حافظه‌های عمومی در اوایل سال ۲۰۲۶ بدتر خواهد شد و بنابر گزارش دیجی‌تایمز، تا پیش‌از سال‌های ۲۰۲۷ یا حتی ۲۰۲۸ که ظرفیت تولید جدید وارد مدار شود، شرایط به حالت طبیعی بازنخواهد گشت.
به‌گفته جری چن، مدیرعامل تیم‌گروپ، قیمت قراردادی برخی دسته‌های DRAM و 3D NAND در ماه دسامبر بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد به‌صورت ماه‌به‌ماه افزایش یافته است. قیمت‌های لحظه‌ای نیز همین روند را نشان می‌دهند. قیمت تراشه ۱۶ گیگابایتی DDR5 که در ۲۰ سپتامبر در DRAMeXchange به‌طور میانگین ۶/۸۴ دلار بود، در ۱۹ نوامبر به ۲۴/۸۳ دلار رسید و تا ۱ دسامبر میانگین قیمت آن به ۲۷/۲ دلار افزایش یافت (کمترین قیمت ۱۹ دلار، بیشترین قیمت ۳۷ دلار). این یعنی فقط هزینه تراشه‌های خام ماژول ۱۶ گیگابایتی DDR5 حدود ۲۱۷/۶ دلار است.
اضافه‌کردن هزینه PCB، مونتاژ، آزمایش و قطعاتی مانند PMIC که حدود ۸ تا ۱۰ دلار است، قیمت ماژول ۱۶ گیگابایتی را بدون احتساب سود تولیدکننده و حمل‌ونقل و مالیات به محدوده ۲۲۵ تا ۲۲۸ دلار می‌رساند. چن پیش‌بینی می‌کند که در سه‌ماهه‌های اول و دوم سال ۲۰۲۶، پس‌از پایان یافتن موجودی انبار توزیع‌کنندگان، کمبود DRAM و NAND حتی شدیدتر شود.
او هشدار می‌دهد که در آن نقطه، تأمین سهمیه خرید سخت خواهد شد؛ حتی اگر مشتری حاضر باشد قیمت بیشتری بپردازد. از دیدگاه او، این کمبود به‌سرعت رفع نمی‌شود و احتمالاً تا اواخر ۲۰۲۷ یا حتی بعداز آن ادامه خواهد یافت.
دلیل اصلی کمبود حافظه‌های عمومی واضح است: سازندگان DRAM ظرفیت تولید را به HBM اختصاص می‌دهند؛ حافظه‌ای که از دای‌های بزرگ‌تر استفاده می‌کند و شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی مانند B300 انویدیا یا تراشه‌های سفارشی شرکت‌های ابری بزرگ مانند AWS و گوگل و مایکروسافت مصرف می‌کنند. این شرکت‌ها معمولاً سفارش‌ها را چند سال زودتر رزرو می‌کنند و در نتیجه، سازندگان DRAM ظرفیت کافی برای تولید حافظه‌های عمومی نخواهند داشت.
ساخت کارخانه کاملاً جدید حداقل سه سال زمان می‌برد؛ بنابراین، حتی اگر میکرون و سامسونگ یا اس‌کی هاینیکس همین امروز تصمیم بگیرند کارخانه جدیدی تأسیس کنند، این تأسیسات زودتر از اواخر ۲۰۲۸ وارد تولید و ظرفیت کامل آن تا سال ۲۰۲۹ محقق نخواهد شد.
به نوشته تامز هاردور، در بخش NAND نیز تولیدکنندگان مشتریان بزرگ، یعنی سازندگان سرورهای هوش مصنوعی را در اولویت قرار می‌دهند. جری چن انتظار ندارد ظرفیت تولید NAND در سال ۲۰۲۶ دوباره به‌سمت بازار پی‌سی و گوشی یا دستگاه‌های مصرفی بازگردد و این مسئله روی قیمت این محصولات اثر خواهد گذاشت.
نشانه‌های بازار اکنون نیز مشهود است. کاربران حرفه‌ای گزارش می‌دهند که قیمت رم برای سیستم‌های شخصی هر هفته چند برابر می‌شود و در برخی مواقع، قیمت رم ۶۴ گیگابایتی DDR5 از یک دستگاه کنسول PS5 هم بیشتر شده است. تخفیف‌های بلک فرایدی و… امسال احتمالاً آخرین فرصت برای خرید رم قبل‌از جهش دوباره قیمت‌ها بوده است.
