منابع آگاه مدعیاند شرکت چینی DeepSeek با ایجاد مراکز داده جعلی در جنوب شرق آسیا، «چند هزار» GPU پیشرفته Blackwell انویدیا را بهطور مخفیانه برای توسعه مدلهای زبانی جدید به چین قاچاق کرده است که انویدیا این ادعاها را تکذیب میکند.
به گزارش سرویس سختافزار تکناک، در روزهای اخیر، گزارش تازهای از سوی رسانه The Information، موج جدیدی از نگرانیها و گمانهزنیها درباره نحوه دسترسی شرکت چینی DeepSeek به تراشههای پیشرفته انویدیا را برانگیخته است.
مطابق این گزارش، شش منبع ناشناس مدعی شدهاند که DeepSeek طی ماههای گذشته از طریق یک شبکه پیچیده قاچاق، «چند هزار» واحد پردازنده گرافیکی Blackwell را برای آموزش نسل جدید مدل زبانی خود بهطور غیرقانونی وارد چین کرده است. این ادعا که بر اساس آن، مراکز داده جعلی در جنوب شرق آسیا تنها با هدف فریب انویدیا و سپس انتقال مخفیانه سختافزار ایجاد شدهاند، بار دیگر توجه جهانی را به رقابت فنی میان چین و ایالات متحده جلب کرده است.
منابع آگاه که هویت آنها فاش نشده، تأکید میکنند شبکهای از شرکتهای صوری، اقدام به خرید و تجهیز مراکز داده کاملاً منطبق با استانداردهای رسمی کردهاند؛ مراکزی که در ظاهر برای عملیات تجاری طراحی شده، اما در واقع هدف اصلی آنها فراهم کردن بستری برای انتقال غیرقانونی سختافزار پیشرفته به سرزمین اصلی چین بوده است.
در این فرآیند، پس از آنکه پیمانکاران انویدیا و شرکای OEM آن از نصب صحیح تجهیزات اطمینان حاصل کردهاند، قاچاقچیان کل مجموعه را قفسهبهقفسه برچیده و سرورها را در قالب بارهای کوچک و در چمدانها به چین منتقل کردهاند. گزارشها همچنین نشان میدهند که قاچاقچیان، سرورهای ۸-GPU مانند HGX B200 را بهدلیل سهولت حمل، نسبت به نمونههای بزرگتر نظیر GB200 NVL72 ترجیح میدهند.
انویدیا در نخستین واکنش رسمی خود به این ادعاها، هرگونه آگاهی از چنین فعالیتهایی را رد کرده است. سخنگوی این شرکت در پاسخ به پرسش Tom’s Hardware اعلام کرده است که انویدیا «نه مدرکی مبنی بر ساخت مراکز داده خیالی» دیده و نه «گزارشی معتبر» درباره برچیدن و انتقال غیرقانونی تجهیزات دریافت کرده است. وی تأکید کرده که چنین طرحهایی «دور از انتظار» به نظر میرسند، اما شرکت هر سرنخی را که دریافت کند «بیدرنگ پیگیری خواهد کرد.»
با وجود تکذیب انویدیا، ماهیت حساس این گزارش و سابقه DeepSeek در بهرهگیری حداکثری از GPUهای انویدیا، موجب شده تحلیلگران بهسرعت این موضوع را در چارچوب رقابت فناوری میان چین و ایالات متحده بررسی کنند. DeepSeek از زمان معرفی مدل R1 خود که تنها با ۲٬۰۴۸ واحد Nvidia H800 آموزش یافت، توجه گستردهای را در غرب جلب کرده است. این تعداد GPU برای دستیابی به آن سطح عملکرد، نسبت به رقبای آمریکایی و اروپایی بسیار کمتر بوده و همین مسئله، توان DeepSeek را در بهرهوری آموزشی به رخ کشیده است. با این حال، گزارشهای متعدد طی یک سال گذشته، این شرکت را به تلاش برای جمعآوری حجم عظیمی از GPUهای انویدیا، حتی پس از وضع تحریمهای سختگیرانه آمریکا، مرتبط دانستهاند.
بر اساس اسناد داخلی منتشرشده در یک وایتپیپر مربوط به مدل DeepSeek V3.2، این شرکت اذعان دارد که گلوگاه اصلی عملکرد آن، «توان محاسبه پیشآموزشی» است؛ حوزهای که GPUهای انویدیا و اکوسیستم CUDA در آن برتری محسوسی نسبت به رقبای داخلی چین دارند. DeepSeek در این سند اعلام کرده است که قصد دارد در نسخههای آتی محصولات خود، این شکاف را با «افزایش مقیاس محاسبات پیشآموزش» جبران کند؛ اقدامی که نیازمند دسترسی به سختافزارهای پیشرفته انویدیا است.
این نیاز، در تضاد آشکار با جریان رسمی سیاستگذاری چین قرار دارد؛ چرا که دولت پکن شرکتهایی نظیر DeepSeek را به استفاده از سختافزار داخلی از جمله سرورهای Ascend هوآوی ترغیب میکند. با وجود این، گزارشهای مردادماه نشان داد که سرورهای Ascend قادر به اجرای بارهای سنگین آموزشی نبودهاند و DeepSeek برای آموزش مدل R2 خود بار دیگر به انویدیا بازگشته است. هرچند سرورهای هوآوی در مرحله استنتاج مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما کیفیت و قابلیتهای آنها برای پیشآموزش کافی نبوده است.
تحولات اخیر در سیاست صادراتی ایالات متحده نیز این پرونده را پیچیدهتر کرده است. دولت ترامپ در اقدامی غیرمنتظره، اعلام کرده که محدودیتهای صادراتی GPU مدل H200 را برای چین لغو میکند. کارشناسان این تصمیم را واکنشی به پیشرفت سریع سیستمهای هوآوی در حوزه پردازش ابری و هوش مصنوعی میدانند؛ پیشرفتی که برخی آن را «رقابتی جدی با H200 و حتی GB200 NVL72» توصیف کردهاند. بر اساس این تحلیلها، واشنگتن به جای مسدود کردن کامل دسترسی چین، رویکرد «مدیریتشده» را برای کاهش انگیزه توسعه تراشههای بومی اتخاذ کرده است.
به نقل از تامزهاردور، با این حال، مقامات وزارت بازرگانی آمریکا همچنان تأکید دارند که سختافزارهای نسل Blackwell هرگز به چین صادر نخواهد شد. این تضاد میان فشارهای صنعت، تهدید پیشرفت فناوری چین و سیاستهای امنیتی واشنگتن، فضای مبهمی برای آینده صادرات GPU ایجاد کرده است. در چنین وضعیتی، هرگونه گزارش درباره قاچاق سختافزار، چه واقعی و چه اغراقآمیز، میتواند پیامدهای جدی برای روابط فناوری دو کشور داشته باشد.
اگر ادعاهای مطرحشده علیه DeepSeek صحت داشته باشند، پیامدهای آن از سطح یک تخلف تجاری فراتر رفته و به حوزه امنیت فناوری وارد میشود. اما در غیاب شواهد قاطع، این گزارشها فعلاً بیش از آنکه حقیقتی ثابتشده باشند، بازتابدهنده سطح بیاعتمادی و رقابت فزاینده میان دو قدرت جهانی هستند. با توجه به وابستگی شدید صنعت هوش مصنوعی چین به GPUهای پیشرفته و محدودیتهای مستمر آمریکا، چنین گزارشهایی احتمالاً در ماهها و سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
