فهرست مطالب
بر اساس گزارش‌ها، تاسیسات جدید حفاظت ایمن چرنوبیل (NSC) ممکن است پس از حمله پهپادی در فوریه ۲۰۲۵ دچار آسیب جدی شده باشد.
به گزارش سرویس علمی تکناک، اگرچه این حمله به احتمال زیاد تصادفی بوده است، اما یک پهپاد مجهز به کلاهک انفجاری قوی، سوراخی در سازه ایجاد کرد و آتش‌سوزی به‌پا شد. از آن زمان، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار داده است که این حادثه می‌تواند توانایی NSC را برای جلوگیری از نشت تشعشعات هسته‌ای به خطر بیندازد و تعمیر فوری آن ضروری است.
رافائل گروسی، مدیرکل IAEA تاکید کرده است: «سقف تنها تعمیرات موقتی محدودی دریافت کرده است، اما بازسازی کامل و به موقع برای جلوگیری از تخریب بیشتر و تضمین ایمنی طولانی‌مدت هسته‌ای، موضوع حیاتی است.» اوکراین در جریان حمله، روسیه را عامل آن معرفی کرد، اما مسکو این اتهامات را قاطعانه رد کرد. بر اساس گزارش‌ها، پس از این حادثه سطح تشعشعات در منطقه تغییر محسوسی نداشته و تاکنون هیچ نشت رادیواکتیوی ثبت نشده است.
برای مطالعه بیشتر: فناوری تازه چین برای مهار آلودگی هسته‌ای
هشدار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) درباره آسیب دیدن تاسیسات جدید حفاظت ایمن چرنوبیل (NSC) هشدار داده است. این سازه عظیم بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ ساخته شد و هزینه‌ای در حدود ۱.۵ میلیارد یورو (۱.۷۵ میلیارد دلار) صرف تکمیل آن شد. NSC به گونه‌ای طراحی شده بود که حداقل ۱۰۰ سال دوام بیاورد و به عنوان بزرگ‌ترین سازه زمینی قابل جابه‌جایی در جهان شناخته می‌شود. هرچند حمله پهپادی باعث «انفجار» پوشش NSC نشد، اما به احتمال زیاد توانایی آن را برای مهار تشعشعات تضعیف کرده است؛ یعنی ساختمان نمی‌تواند مهر و موم کامل و مطمئن ایجاد کند. در زمان ساخت، هدف از طراحی NSC جلوگیری از خروج گرد و غبار و ذرات رادیواکتیو، حفاظت در برابر نفوذ آب و ایجاد محیطی پایدار برای بازسازی و جداسازی باقی‌مانده‌های راکتور بود.
حتما بخوانید: استفاده از قارچ سیاه چرنوبیل برای محافظت فضانوردان در برابر تشعشع
بیشتر بخوانید: مقاومت جالب DNA کرم‌های چرنوبیل دربرابر تشعشعات
همچنین این سازه عظیم برای مهار هرگونه آلودگی در جریان عملیات‌های آینده تخریب طراحی شده است. آسیب واردشده به سطح خارجی و پوشش حفاظتی آن به احتمال زیاد باعث شده است که ساختمان همانند طراحی اولیه، کاملا هوا‌بند نباشد. این نوع آسیب دوام آن را در برابر شرایط جوی کاهش می‌دهد و امکان نفوذ رطوبت به داخل سازه فراهم شده است. با گذشت زمان، چنین آسیب‌هایی می‌تواند فرایند خوردگی داخلی را تسریع کند و استحکام سازه را بیش از پیش کاهش دهد.
با وجود این، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکید کرده است که ساختمان در معرض خطر ریزش نیست؛ عناصر باربر آن سالم هستند و سیستم‌های پایش همچنان فعال هستند. این موضوع اهمیت بالایی دارد، چرا که NSC یک طاق عظیم است و برای حفظ پایداری در برابر باد و بارش برف، به یکپارچگی ساختاری کامل نیاز دارد.
نیاز فوری تاسیسات حفاظت چرنوبیل به تعمیرات
یکی از نکات کلیدی این است که تاسیسات حفاظت چرنوبیل روی یک ساختمان قدیمی و بلااستفاده موسوم به «سارکوفاگوس» ساخته شده است. این یعنی که بقایای راکتور آلوده چرنوبیل در چندین لایه مدفون باقی مانده است. وظیفه اصلی تاسیسات حفاظت چرنوبیل تامین پایداری بلندمدت است و هدف آن مهار فوری تشعشعات سوخت تازه نیست. با وجود این، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قصد دارد در سال ۲۰۲۶ تعمیرات موقتی را آغاز کند.
علاوه بر این، برنامه‌ریزی شده است که در آینده مرحله بازسازی گسترده‌ای اجرا شود تا توان کامل مهار تشعشعات دوباره به ساختمان بازگردد. طولانی بودن این پروژه‌ها به دلیل الزامات سختگیرانه ایمنی هسته‌ای و ضرورت برنامه‌ریزی دقیق است. در کنار این مسائل، جنگ ادامه‌دار بین اوکراین و روسیه شرایط را پیچیده‌تر کرده است و تامین بودجه و هماهنگی‌های بین‌المللی روندی کند و دشوار دارد.
