کمبود مس و تأثیر آن بر انقلاب هوش مصنوعی مشکلی بزرگ برای توسعه مراکز داده هوش مصنوعی و فناوریهای نوین ایجاد کرده است.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، انقلاب جهانی هوش مصنوعی در کنار مزایای بیشمارش، مشکل زیرساختی بزرگی به وجود آورده است که میتواند توسعه فناوری در دهههای آینده را با مانع جدی روبهرو کند: کمبود فزاینده مس. تحلیلگران بازار و تولیدکنندگان هشدار میدهند که تقاضای بیسابقه برای ساخت مراکز داده غولپیکر هوش مصنوعی، همزمان با کاهش تولید معادن، درحال ایجاد شکاف عرضه عمیقی است که این فلز صنعتی حیاتی را به گلوگاه استراتژیک تبدیل کرده است.
براساس جدیدترین چشمانداز آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، با روند فعلی معادن موجود و پروژههای در دست احداث فقط میتوانند حدود ۷۰ درصد از تقاضای جهانی مس تا سال ۲۰۳۵ را تأمین کنند. شرکت تحقیقاتی وود مکنزی این بحران را حتی نزدیکتر پیشبینی میکند و از کسری ۳۰۴,۰۰۰ تنی مس تصفیهشده در سال ۲۰۲۵ و شکافی بهمراتب گستردهتر در سال ۲۰۲۶ خبر میدهد.
پردیسهای بزرگ هوش مصنوعی که با ظرفیتهای ۵۰ تا ۱۵۰ مگاواتی طراحی میشوند، مصرفکنندگان سیریناپذیر مس هستند. تخمینهای صنعتی نشان میدهد که بهازای هر مگاوات ظرفیت نصبشده، بین ۲۷ تا ۳۳ تن مس مورد نیاز است. این یعنی هر مرکز داده ۱۰۰ مگاواتی پیشاز درنظرگرفتن نیاز به تقویت شبکه برق بالادستی، میتواند بهتنهایی هزاران تن مس را ببلعد.
چارلز کوپر از وود مکنزی در گفتوگو با فایننشال تایمز هشدار داد:
غولهای سازنده مراکز داده در مواردی مانند خرید واحدهای ترانسفورماتور، از شرکتهای تأمینکننده شبکه برق پیشی گرفتهاند و فشار بیسابقهای بر تولیدکنندگان وارد میکنند.
متأسفانه این افزایش تقاضا در بدترین زمان ممکن رخ داده است. بسیاری از معادن قدیمی با کاهش عیار سنگ معدن مواجه شدهاند که از سال ۱۹۹۱ تاکنون حدود ۴۰ درصد افت پیدا کرده است. در عین حال، راهاندازی معادن جدید با نبردهای طولانی برای کسب مجوز و مخالفتهای اجتماعی روبهروست.
پروژه رزولوشن کاپر در آریزونای آمریکا نمونه بارز این مشکل است. این ذخیره عظیم زیر زمینی قرار دارد که برای برخی قبایل آپاچی مقدس است و با وجود سرمایهگذاری میلیاردها دلاری، بهدلیل موانع قانونی و قضایی، تولید آن هنوز حداقل یک دهه فاصله دارد. پروژههای بزرگ دیگر در شیلی و پرو و اندونزی نیز با حوادث و محدودیتهای ناشی از خشکسالی و مخالفتهای محلی دستوپنجه نرم میکنند.
تامزهاردور مینویسد که این فشار دوگانه بر عرضه و تقاضا، بازار را بهشدت ملتهب کرده است. قیمت مس از حدود ۸,۵۰۰ دلار در دو سال پیش، به بیش از ۱۱,۰۰۰ دلار در هر تن صعود کرده است. تحلیلگران جیپی مورگان انتظار دارند با تداوم اختلالات در معادن و افزایش تقاضای صنعتی، قیمتها تا سال ۲۰۲۶ گران باقی بمانند.
درحالحاضر، بازار به بازیافت و استفاده از ذخایر موجود و افزایش بهرهوری از عملیات فعلی بهشدت وابسته شده است. سیاستگذاران در آمریکا و اروپا مس را به فهرست مواد معدنی حیاتی خود افزودهاند؛ اما ساخت کارخانههای ذوب جدید بهدلیل هزینههای گران و فرایندهای کُند تأیید، همچنان با مشکل مواجه است. آینده انقلاب هوش مصنوعی ممکن است بیش از آنکه به سیلیکون و الگوریتم وابسته باشد، به توانایی جهان برای استخراج و تصفیه این فلز باستانی گره خورده باشد.
