فهرست مطالب
لالیگا از فصل ۲۰۲۷-۲۰۲۶ فناوری «توپ متصل» را در تمام مسابقات خود به کار می‌گیرد و به نخستین لیگ فوتبال ملی جهان تبدیل می‌شود که این فناوری را در سراسر یک فصل اجرا می‌کند.
به گزارش سرویس ورزش تکناک، این سیستم با حسگر داخلی توپ، لحظه دقیق تماس و موقعیت آن را ثبت می‌کند و اطلاعات بیشتری در اختیار داوران، سامانه VAR و شبکه‌های تلویزیونی قرار می‌دهد.یک حسگر فرکانس رادیویی درون توپ رسمی پوما قرار دارد و موقعیت توپ و لحظه دقیق تماس با آن را به‌صورت لحظه‌ای ارسال می‌کند.
حدود ۱۲ آنتن در هر ورزشگاه این سیگنال را دریافت می‌کنند و داده‌های آن را در اختیار سامانه‌های فعلی کمک‌داور ویدیویی و تشخیص نیمه‌خودکار آفساید لالیگا قرار می‌دهند.
لالیگا اعلام کرده است که حسگر داخلی، عملکرد توپ را تغییر نمی‌دهد. آزمایش‌های بدون اطلاع قبلی بازیکنان نیز نشان داده‌اند که آنها از نظر حس لمس توپ، وزن، مسیر حرکت و تعادل، تفاوتی میان توپ متصل و توپ استاندارد مسابقات احساس نکرده‌اند.
لالیگا این پروژه را با همکاری کمیته فنی داوران اسپانیا، پوما و Kinexon اجرا کرده است. داوران نیز مستقیماً در فرایند پیاده‌سازی فناوری مشارکت داشته‌اند تا سیستم متناسب با نیازهای داوری مسابقات توسعه پیدا کند.
بیشتر بخوانید: پشت پرده فناوری خط دروازه؛ داور چگونه از گل شدن توپ مطمئن می‌شود؟
تشخیص دقیق لحظه تماس با توپ
فناوری Connected Ball برای تصمیم‌هایی طراحی شده است که کسری از ثانیه می‌تواند نتیجه آنها را تغییر دهد. تشخیص آفساید، خطای هند، تغییر مسیر توپ، برخوردهای منجر به کرنر و موقعیت‌های دو ضرب از جمله مواردی هستند که این سیستم در بررسی آنها کاربرد خواهد داشت.
این فناوری لحظه دقیق تماس بازیکن با توپ را مشخص می‌کند و به همین دلیل می‌تواند بخشی از ابهام موجود هنگام انتخاب فریم مناسب را برای داوران و مسئولان VAR برطرف کند. انتخاب دقیق فریم به‌ویژه در بررسی موقعیت‌های آفساید اهمیت زیادی دارد.
در هر مسابقه لالیگا ۱۴ توپ متصل استفاده خواهد شد. یک توپ در جریان مسابقه قرار می‌گیرد، یک توپ در اختیار داور چهارم خواهد بود و ۱۲ توپ دیگر در اطراف زمین و در قالب سیستم چندتوپی لالیگا قرار خواهند گرفت.
لالیگا همچنین پروتکلی برای شارژ، بررسی و تأیید عملکرد هر توپ پیش از شروع مسابقه تدوین کرده است. توپ‌های متصل فقط در مسابقات رسمی استفاده خواهند شد و بازیکنان در جلسات تمرینی یا هنگام گرم‌کردن پیش از مسابقه از آنها استفاده نمی‌کنند.
xBALL؛ داده‌های توپ به محصول تجاری تبدیل می‌شوند
اجرای فناوری توپ متصل با معرفی xBALL، لایه رسمی و جدید داده‌های لالیگا، همراه خواهد شد. این سیستم اطلاعات خود را از Connected Ball دریافت می‌کند و ظرفیت تجاری جدیدی را برای لالیگا و شرکای پخش مسابقات ایجاد خواهد کرد.
xBALL اطلاعاتی مانند سرعت شوت، میزان چرخش و مسیر حرکت توپ را ارائه می‌کند. شبکه‌های تلویزیونی، اپلیکیشن لالیگا و محصولات آینده مبتنی بر نمایشگر دوم می‌توانند از این اطلاعات استفاده کنند.
لالیگا این داده‌ها را بخشی رسمی از اطلاعات مسابقه در نظر گرفته است. بنابراین، لیگ یک دارایی داده‌ای اختصاصی در اختیار خواهد داشت که می‌تواند آن را در اختیار شبکه‌های تلویزیونی قرار دهد یا در قراردادها و بسته‌های تجاری پخش مسابقات استفاده کند.
سیگنالی موسوم به «ضربان قلب» نیز لحظه تماس با توپ را مشخص خواهد کرد. این سیگنال همراه با گرافیک‌های جدید برای توضیح تصمیم‌های VAR در پخش تلویزیونی نمایش داده می‌شود. این قابلیت می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره روند تصمیم‌گیری داوران در اختیار بینندگان قرار دهد، موضوعی که لالیگا پیش‌تر به‌دلیل شفاف نبودن آن با انتقادهایی مواجه شده بود.
ادامه فناوری جام جهانی در یک فصل کامل
فیفا پیش از لالیگا فناوری توپ متصل را در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر استفاده کرد. آدیداس حسگر این سیستم را درون Al Rihla، توپ رسمی آن مسابقات، قرار داده بود. یک واحد اندازه‌گیری اینرسی ۵۰۰ هرتزی در مرکز توپ اطلاعات را ۵۰۰ بار در ثانیه به اتاق عملیات ویدیویی ارسال می‌کرد و امکان تشخیص دقیق لحظه تماس را فراهم می‌ساخت.
فیفا اطلاعات این حسگر را با داده‌های ۱۲ دوربین نصب‌شده روی سقف ورزشگاه ترکیب کرد. این دوربین‌ها حداکثر ۲۹ نقطه داده را از هر بازیکن ردیابی می‌کردند و اطلاعات مورد نیاز سامانه نیمه‌خودکار تشخیص آفساید را فراهم می‌کردند.
جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، مکزیک و کانادا این فناوری را با توپ Trionda توسعه داد. سامانه جدید می‌تواند بازیکن را با اختلاف ۱۰ سانتی‌متر در موقعیت آفساید تشخیص دهد، درحالی‌که آستانه مورد استفاده در سال ۲۰۲۲ برابر با ۵۰ سانتی‌متر بود.
فیفا همچنین اطلاعات حسگر توپ را با اسکن‌های سه‌بعدی بازیکنان ترکیب کرد تا آواتارهای دیجیتال برای داوری و بازپخش تلویزیونی ایجاد کند.
تفاوت اصلی برنامه لالیگا با جام جهانی به مدت و گستره استفاده از فناوری مربوط می‌شود. فیفا توپ‌های متصل را در یک تورنمنت ۱۰۴ مسابقه‌ای طی پنج هفته به کار گرفت، اما لالیگا فناوری پایه حسگر و آنتن را در تمام مسابقات یک فصل داخلی استفاده خواهد کرد.
ساختار فنی دو سیستم نیز متفاوت است. فناوری فیفا علاوه بر اطلاعات توپ، به ردیابی اپتیکی متکی است. دوربین‌های نصب‌شده روی سقف ورزشگاه، اطلاعات بازیکنان را ثبت می‌کنند و آنها را با داده‌های تماس با توپ تطبیق می‌دهند تا موقعیت آفساید شناسایی شود.
در مقابل، توپ متصل لالیگا بر شبکه‌ای متشکل از حدود ۱۲ آنتن در هر ورزشگاه متکی است که سیگنال توپ را مستقیماً دریافت می‌کنند. پروتکل ثابت ۱۴ توپ نیز باعث می‌شود تمام مسابقات با سخت‌افزار یکسان و چینشی مشخص برگزار شوند.
مالکیت داده‌ها تفاوت مهم دیگر است. اطلاعات توپ متصل فیفا در درجه نخست برای داوری و سپس برای پخش تلویزیونی استفاده می‌شود. لالیگا در مقابل، داده‌های xBALL را به‌عنوان بخشی از زیرساخت تجاری خود در اختیار دارد.
اطلاعاتی مانند سرعت شوت، چرخش و مسیر توپ می‌تواند در قراردادهای پخش، اپلیکیشن لالیگا و محصولات نمایشگر دوم طی ۳۸ هفته مسابقات هر فصل استفاده شود. به این ترتیب، لالیگا فناوری توپ متصل را علاوه بر افزایش دقت داوری، به یک دارایی داده‌ای مستمر با ظرفیت درآمدزایی تبدیل خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: درصد مالکیت توپ در مسابقات فوتبال چطور محاسبه می‌شود؟
