شرکت اسپانیایی IDOM شناور غولپیکر 14 طبقهای به نام MARMOK-A-5 توسعه داده است که از امواج شدید اقیانوس، برق تولید میکند.
به گزارش سرویس انرژی تکناک، این سامانه غولپیکر که مانند یک بویه شناور طراحی شده است، به تازگی در سکوی انرژی دریایی بیسکای در شمال اسپانیا به شبکه برق متصل شد تا توانایی تولید برق از امواج شدید اقیانوس را در شرایط واقعی آزمایش کند. این سامانه حدود 42 متر ارتفاع دارد و تنها 5 متر از بدنه آن بالاتر از سطح آب قرار میگیرد. قطر این سازه نیز حدود 5 متر است و مهندسان آن را در عمق تقریبی 90 متری دریا مهار کردهاند.
بویه، سازهای شناور روی آب است که برای تولید انرژی، اندازهگیری شرایط دریا، هدایت کشتیها یا انجام تحقیقات دریایی استفاده میشود.
فناوری مورد استفاده در MARMOK-A-5 بر پایه سامانه «ستون نوسانی آب» طراحی شده است. امواج دریا باعث حرکت آب در ستون داخلی سازه میشوند. این حرکت، هوای محبوس در بخش فوقانی را فشرده و آزاد میکند و جریان هوای رفت و برگشتی ایجادشده، توربین داخلی را به چرخش درمیآورد. سپس توربین برق تولید میکند و انرژی از طریق کابل زیردریایی به ساحل منتقل میشود.
نسخه جدید این سامانه به سیستمهای کنترل هوشمند، پرههای قابل تنظیم و باتری داخلی مجهز شده است. مهندسان اسپانیایی اعلام کردهاند که هدف اصلی این مرحله، بررسی عملکرد واقعی سامانه در شرایط سخت دریا و ارزیابی پایداری آن در بلندمدت است. حداکثر توان تولیدی این نمونه حدود 30 کیلووات اعلام شده است. این میزان برق میتواند در زمان اوج تولید، انرژی مورد نیاز حدود 15 تا 20 خانه متوسط آمریکایی را تأمین کند.
شرکت IDOM اعلام کرد که نسخههای اولیه این فناوری از سال 2016 چندین زمستان سخت را در دریا پشت سر گذاشتهاند. توسعهدهندگان امیدوار هستند دادههای بهدستآمده از آزمایش جدید، مسیر تجاریسازی فناوری انرژی موجی را هموار کند. بورخا د میگل، مدیر پروژه IDOM بیان کرد که اتصال موفق این سامانه به شبکه برق، گام مهمی برای نزدیک شدن انرژی موجی به استفاده تجاری محسوب میشود. این پروژه بخشی از برنامه تحقیقاتی EuropeWave است که اتحادیه اروپا حدود 20 میلیون یورو برای توسعه فناوریهای تولید برق از امواج دریا به آن اختصاص داده است.
پس از تکمیل عملیات نصب و اتصال به شبکه، اکنون مرحله بهرهبرداری کامل سامانه آغاز میشود. مهندسان قصد دارند دادههای مربوط به بازده تولید برق، مقاومت سازه در برابر شرایط متغیر دریا و هزینههای عملیاتی را جمعآوری کنند.
توسعه فناوری تولید برق از امواج دریا در سالهای اخیر مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفته است. در سال 2024 سامانه عظیم OE-25 متعلق به شرکت Ocean Energy در سواحل هاوایی آزمایش شد. همچنین دانشگاه استرالیای غربی نمونه دیگری از مبدل انرژی موجی را در آبهای استرالیا بررسی کرد. شرکت دانمارکی Wavepiston نیز اوایل امسال تفاهمنامهای برای ساخت نیروگاه موجی 50 مگاواتی در باربادوس امضا کرد.
با وجود ظرفیت بالای امواج اقیانوسی برای تولید انرژی پاک، توسعه سامانههای تجاری همچنان دشوار است. مقاومت تجهیزات در برابر طوفان، خوردگی آب شور، هزینه بالای نگهداری و تأثیر احتمالی بر اکوسیستم دریایی از مهمترین چالشهای این صنعت محسوب میشوند.
کارشناسان معتقد هستند که اگر پروژههایی مانند MARMOK-A-5 بتوانند عملکرد پایدار و اقتصادی خود را ثابت کنند، انرژی موجی میتواند به یکی از منابع مهم تولید برق تجدیدپذیر در دهههای آینده تبدیل شود.
