پوشش نانویی جدید، ویروس‌ها را در لحظه تماس نابود می‌کند

پژوهشگران استرالیایی موفق به ساخت پوششی نانویی ضد ویروس شده‌اند که می‌تواند ویروس‌ها را تنها با تماس فیزیکی از بین ببرد.

به گزارش سرویس فناوری نانو تکناک، این فناوری تازه، بدون نیاز به مواد ضدعفونی‌کننده شیمیایی، از ساختاری بسیار ریز و خاردار بهره می‌برد که غشای بیرونی ویروس‌ها را پاره می‌کند و توان عفونی آن‌ها را از میان می‌برد.

این پژوهش را گروهی از دانشمندان دانشگاه آر‌ام‌آی‌تی استرالیا انجام داده‌اند. آنان سطحی از جنس سیلیکون طراحی کرده‌اند که با میلیون‌ها نانوستون بسیار ظریف پوشیده شده است. این نانوستون‌ها نوک‌هایی بسیار تیز دارند و ابعاد آن‌ها آن‌قدر کوچک است که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند. ظاهر این سطح برای انسان سیاه‌رنگ به نظر می‌رسد، اما در مقیاس نانومتری، ساختاری پیچیده و فعال دارد.

دانشمندان می‌گویند هنگامی که ذرات ویروسی روی این سطح قرار می‌گیرند، نوک تیز نانوستون‌ها به پوسته چربی محافظ ویروس نفوذ می‌کنند. در نتیجه، ساختار ویروس فرو می‌پاشد و قابلیت آلوده‌سازی آن به‌شدت کاهش می‌یابد. این ویژگی می‌تواند راهکاری تازه برای کاهش انتقال بیماری‌ها در محیط‌های عمومی باشد؛ مکان‌هایی مانند بیمارستان‌ها، مدارس، اداره‌ها، فرودگاه‌ها و وسایل حمل‌ونقل عمومی که تماس مداوم با سطوح در آن‌ها رخ می‌دهد.

برای سنجش عملکرد این پوششی نانویی ضد ویروس ، پژوهشگران از ویروس پاراآنفلوآنزای انسانی نوع ۳ استفاده کردند. این ویروس یکی از عوامل شایع بیماری‌های تنفسی در انسان به‌شمار می‌رود. قطراتی از این ویروس روی دو نوع سطح قرار گرفت: نخست سطح صاف سیلیکونی و دوم سطح پوشیده از نانوخارها. سپس نمونه‌ها تا شش ساعت زیر نظر قرار گرفتند.

نتایج آزمایش نشان داد ویروس‌هایی که روی سطح صاف قرار داشتند، تا حد زیادی سالم و عفونی باقی ماندند. اما در سطح نانوبافت‌دار، ۹۶ درصد از ویروس‌های عفونی در مدت شش ساعت نابود شدند. بررسی‌های میکروسکوپی نیز نشان داد که ذرات ویروسی پس از تماس با خارهای نانویی، شکل طبیعی خود را از دست داده و دچار فروریزش شده‌اند.

مرتبط: معرفی دستاوردهای جدید ایران در علم نانو + ویدیو

مرتبط: ویروس کرونا تا یک سال پس از ابتلا در بدن باقی می ماند

محققان معتقدند این فناوری احتمالاً می‌تواند علیه ویروس‌های دیگری نیز مؤثر باشد. از جمله این ویروس‌ها می‌توان به عامل بیماری کووید-۱۹، ویروس سنسیشیال تنفسی، راینوویروس و برخی گونه‌های کروناویروس انسانی اشاره کرد. البته آنان تأکید کرده‌اند که برای اثبات قطعی این موضوع، آزمایش‌های اختصاصی بیشتری لازم است.

این سطح نانویی تنها علیه ویروس‌ها مؤثر نبوده است. نتایج اولیه نشان می‌دهد که برخی باکتری‌ها نیز در برخورد با این ساختار آسیب می‌بینند. از این رو، کارشناسان این فناوری را گامی مهم در تولید نسل تازه‌ای از سطوح خودضدعفونی‌کننده می‌دانند.

سامسون ماه، نویسنده اصلی پژوهش، اعلام کرد در آینده می‌توان از این پوشش در ساخت صفحه‌نمایش تلفن همراه، صفحه‌کلید رایانه، میزهای بیمارستانی، دستگاه‌های خودپرداز و سایر سطوح پرتماس استفاده کرد. به گفته او، روش تولید این ماده با فناوری رول‌به‌رول سازگار است؛ روشی صنعتی که امکان تولید انبوه فیلم‌های پلاستیکی ضدویروس را با تجهیزات موجود فراهم می‌کند.

کارشناسان می‌گویند اگر این پوشش نانویی ضد ویروس به مرحله تجاری‌سازی برسد، می‌تواند شیوه مقابله با بیماری‌های واگیردار را متحول کند. در حال حاضر ضدعفونی مداوم سطوح نیازمند مواد شیمیایی، هزینه بالا و نیروی انسانی است، اما پوشش‌های نانویی می‌توانند به‌صورت دائمی و غیرفعال این وظیفه را انجام دهند.

پژوهشگران اکنون در حال بهینه‌سازی فاصله و تراکم نانوستون‌ها هستند تا کارایی این سطح افزایش یابد. آنان می‌گویند هرچه این ستون‌ها به یکدیگر نزدیک‌تر باشند، فشار بیشتری به ویروس وارد می‌شود و نابودی آن سریع‌تر رخ می‌دهد.

مرتبط: همه آنچه باید در مورد ویروس آبله میمونی بدانید