کشف ترکیبات آلی جدید در مریخ

مریخ‌نورد «کنجکاوی» ناسا در تازه‌ترین دستاورد علمی خود، نشانه‌هایی امیدوارکننده از وجود ترکیبات آلی در سطح مریخ شناسایی کرده است.

به گزارش سرویس علمی تک‌ناک، این کشف می‌تواند درک بشر را از گذشته زیستی سیاره سرخ وارد مرحله‌ تازه‌ای کند. دانشمندان بیان کردند که این یافته جدید به مجموعه شواهدی اضافه می‌شود که نشان می‌دهند مریخ در میلیاردها سال پیش، شرایط لازم را برای شکل‌گیری مواد اولیه حیات در اختیار داشته است.

نتایج این پژوهش روز سه‌شنبه در نشریه معتبر Nature منتشر شد. پژوهشگران در این مطالعه با استفاده از یک آزمایش شیمیایی نوآورانه موسوم به «شیمی مرطوب»، موفق شدند مولکول‌هایی را در سنگ‌های ماسه‌ای بسیار قدیمی مریخ شناسایی کنند. این سنگ‌ها حدود ۳.۵ میلیارد سال قدمت دارند و از منطقه‌ای به نام «گلن تریدون» در دهانه بزرگ «گیل» جمع‌آوری شده‌اند.

نمونه‌برداری از این منطقه را مریخ‌نورد کنجکاوی انجام داده است. سپس ابزار پیشرفته «تحلیل نمونه در مریخ» یا SAM که روی این کاوشگر نصب شده، ترکیبات موجود در سنگ‌ها را بررسی کرده است. به گفته ناسا، این نخستین‌بار است که در مأموریتی خارج از زمین، از ماده شیمیایی «تترامتیل‌آمونیوم هیدروکسید» یا TMAH استفاده می‌شود.

این ماده شیمیایی به دانشمندان امکان می‌دهد مولکول‌های آلی بزرگ و پیچیده را تجزیه کنند و آنها را به ترکیبات کوچک‌تری تبدیل نمایند که ابزارهای علمی، توانایی شناسایی دقیق آنها را داشته باشند. نتیجه این آزمایش، شناسایی بیش از ۲۰ نوع مولکول آلی مختلف بوده است.

در میان ترکیبات کشف‌شده، وجود «نفتالین» و «بنزوتیوفن» تأیید شده است؛ موادی که تاکنون از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین ترکیبات آلی یافت‌شده در مریخ به حساب می‌آیند. همچنین پژوهشگران برای نخستین‌بار نشانه‌هایی احتمالی از ترکیبات موسوم به «ان-هتروسیکل‌ها» مشاهده کرده‌اند؛ ساختارهایی شیمیایی که در تشکیل DNA و RNA نقشی اساسی دارند.

امی ویلیامز، نویسنده اصلی این پژوهش اعلام کرد که این کشف اهمیت زیادی دارد، چرا که چنین ساختارهایی می‌توانند پیش‌ساز مولکول‌های پیچیده‌تر حاوی نیتروژن باشند. به گفته او، تاکنون این نوع ترکیبات نه در سطح مریخ دیده شده بودند و نه در شهاب‌سنگ‌های مریخی تأیید شده بودند.

با وجود این، دانشمندان تأکید کردند که این یافته هنوز به معنای کشف مستقیم حیات در مریخ نیست. اما نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که مواد آلی می‌توانند میلیاردها سال در شرایط سخت مریخ باقی بمانند؛ موضوعی که امیدها را برای کشف نشانه‌های بیشتر از حیات باستانی افزایش می‌دهد.

پژوهشگران بیان کردند که این داده‌ها به ناسا کمک خواهد کرد تا آخرین آزمایش TMAH را در مأموریت کنجکاوی با دقت بیشتری انجام دهد. همچنین انتظار می‌رود که مأموریت‌های آینده، از جمله مریخ‌نورد «روزالیند فرانکلین» و مأموریت «دراگون‌فلای» به قمر تیتان زحل، از این روش علمی بهره ببرند. هر دو مأموریت، زودتر از سال ۲۰۲۸ انجام نخواهند شد.