فهرست مطالب
شرکت OpenAI به تازگی نسخه به‌روزشده‌ای از اصول راهبردی خود را منتشر کرده که در مقایسه با چارچوب سال ۲۰۱۸، سه تغییر کلیدی در آن برجسته است.
به گزارش سرویس کسب و کار تکناک، سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت در یادداشتی که روز یکشنبه منتشر شد، مجموعه‌ای از پنج اصل را برای آزمایشگاه‌های مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی (frontier models) تشریح کرد. اگرچه OpenAI طی سال‌های گذشته اصلاحات جزئی‌تری در سیاست‌های ایمنی و مشخصات مدل‌ها ارائه کرده بود، اما این سند جدید نخستین بازنگری ساختاری در اصول بنیادین شرکت از سال ۲۰۱۸ به حساب می‌آید.
در ادامه این گزارش، سه تفاوت اصلی میان نسخه ۲۰۱۸ و ۲۰۲۶ اصول راهبردی OpenAI مورد بررسی قرار گرفته است.
کاهش وزن هوش مصنوعی عمومی در اصول راهبردی OpenAI
در منشور سال ۲۰۱۸، تمرکز اصلی بر هوش مصنوعی عمومی (AGI) قرار داشت؛ سامانه‌هایی با سطح بالای خودمختاری که قادر هستند در اغلب فعالیت‌های اقتصادی از عملکرد انسانی پیشی بگیرند. AGI در ادبیات این حوزه معمولا به عنوان هدف نهایی و افق راهبردی آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی تعریف می‌شود. در سند اصول راهبردی OpenAI سال ۲۰۱۸ که ۱۲ بار به AGI اشاره داشت، تصریح شده بود که برای مواجهه موثر با پیامدهای AGI بر جامعه، OpenAI باید در مرز پیشرفت قابلیت‌های هوش مصنوعی قرار گیرد و اتکا به سیاست‌گذاری یا فعالیت‌های ایمنی، کافی نخواهد بود.
بیشتر بخوانید: جنجال تازه برای OpenAI؛ سم آلتمن برای یک خطای مهم عذرخواهی کرد
در مقابل، سند به‌روزشده سال ۲۰۲۶ تنها دو بار به AGI اشاره کرده و تمرکز خود را از یک هدف واحد و بلندمدت به طیف گسترده‌تری از کاربردها و توانمندی‌های هوش مصنوعی معطوف کرده است. در بیانیه منتشرشده روز یکشنبه تاکید شده است که این تغییر در راستای راهبرد دیرینه «استقرار تدریجی» (iterative deployment) قرار دارد؛ راهبردی که بر اساس آن، جامعه باید به صورت مرحله‌ای با هر سطح جدید از پیشرفت در توانمندی‌های هوش مصنوعی مواجه شود و خود را با آن تطبیق دهد.
چرخش راهبردی در مواجهه با رقابت
نسخه منتشرشده در روز یکشنبه از اهداف و اصول راهبردی OpenAI، نشان‌دهنده یک تغییر جهت بنیادین نسبت به چارچوب اولیه این شرکت در زمینه همکاری میان‌سازمانی و پرهیز از رقابت مستقیم با شرکت‌های رقیب است. در سند سال ۲۰۱۸ تصریح شده بود که نگرانی جدی وجود دارد که توسعه AGI در مراحل پایانی به یک رقابت فشرده و زمان‌محور تبدیل شود، که در آن فرصت کافی برای اعمال ملاحظات ایمنی وجود نداشته باشد. بر همین اساس، در صورتی که یک پروژه هم‌راستا با ارزش‌ها و متعهد به ایمنی پیش از OpenAI به آستانه AGI نزدیک شود، این شرکت متعهد خواهد بود که به جای رقابت به حمایت از آن پروژه بپردازد.
اما در نسخه جدید، هیچ اشاره‌ای به کناره‌گیری از رقابت یا به اشتراک‌گذاری پیشرفت‌ها وجود ندارد و متن به صورت ضمنی نشان می‌دهد که در شرایط لازم، اولویت سازمان می‌تواند به سمت رقابت‌پذیری در برابر هدف «هوش مصنوعی برای همه» تغییر یابد. در ادامه این سند تاکید شده است که OpenAI امروز در مقایسه با سال‌های گذشته، تاثیرگذاری بسیار گسترده‌تری در سطح جهانی دارد و این شرکت متعهد است درباره زمان، شیوه و دلایل تغییر در اصول عملیاتی خود شفافیت کامل داشته باشد. همچنین اشاره شده است که اگرچه مفهوم رفاه همگانی همچنان یک هدف کلیدی باقی می‌ماند، اما در برخی سناریوهای آینده ممکن است لازم باشد میان افزایش توانمندسازی و تقویت تاب‌آوری، نوعی مصالحه راهبردی صورت گیرد.
مرتبط: انتقاد سم آلتمن از آنتروپیک؛ آیا بازاریابی Claude Mythos اشتباه است؟
در همین حال، شرکت OpenAI در ماه‌های اخیر وارد رقابتی فشرده با رقیب نوظهور خود آنتروپیک شده است؛ شرکتی که رشد قابل توجهی در جذب کاربران و سرمایه‌گذاران تجربه کرده است. از جمله نقاط عطف اخیر آنتروپیک می‌توان به عرضه مدل‌های پیشرفته Claude اشاره کرد. در فوریه نیز تقابل رسانه‌ای این شرکت با پنتاگون باعث افزایش توجه عمومی و جهش در میزان دانلود مدل‌های Claude شد. بر اساس گزارش اوایل ماه جاری Business Insider، ارزش‌گذاری آنتروپیک در بازارهای ثانویه به حدود یک تریلیون دلار رسیده است؛ سطحی که از برآورد حدود ۸۰۰ میلیارد دلاری OpenAI فراتر رفته است.
کاهش صراحت در سطح تعهدات سازمانی
یکی دیگر از تفاوت‌های ساختاری میان دو سند اصول راهبردی، تغییر رویکرد OpenAI از تعهدات صریح و درون‌سازمانی به توصیه‌های کلان برای کل اکوسیستم فناوری است. در نسخه اولیه منشور، ادبیات متن به طور مکرر بر گزاره‌هایی مانند «ما انجام خواهیم داد»، «ما متعهد هستیم» و «ما انتظار داریم» تاکید داشت؛ چارچوبی که به صورت مستقیم اهداف ایمنی و مسئولیت‌پذیری را برای OpenAI و کارکنان آن تعریف می‌کرد. در همان سند آمده بود که این سازمان انتظار دارد برای تحقق ماموریت خود، منابع قابل توجهی را بسیج کند، اما هم‌زمان موظف است به صورت مستمر تلاش کند تضاد منافع میان کارکنان و ذی‌نفعان را به حداقل برساند که ممکن است منافع عمومی را تضعیف نماید.
برای مطالعه بیشتر: انقلاب هوش مصنوعی در نگارش متن با مدل جدید ChatGPT
در مقابل، نسخه اصول راهبردی ۲۰۲۶ شرکت OpenAI از تمرکز سازمانی فاصله گرفته و رویکردی سیستم‌محور و کلان‌نگر نسبت به هوش مصنوعی اتخاذ کرده است. در این نسخه تاکید شده است که حکمرانی بر هوش مصنوعی باید ماهیتی دموکراتیک داشته باشد و نباید در انحصار چند آزمایشگاه محدود باقی بماند. همچنین به دولت‌ها توصیه شده است که به بررسی ساختارهای اقتصادی جدید بپردازند و در عین حال تصریح شده که تحقق دسترسی گسترده و مقرون‌به‌صرفه به هوش مصنوعی مستلزم توسعه گسترده زیرساخت‌های محاسباتی در سطح جهانی است.
