فهرست مطالب
دانشمندان هشدار داده‌اند که طرح میلیاردرها برای ساخت دیتاسنترهای فضایی می‌تواند با افزایش آلودگی جوی، آسیب به لایه اوزون و تهدید اقلیم، یک فاجعه زیست‌محیطی ایجاد کند.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، در حدود یک سال اخیر، ایده‌ای بحث‌برانگیز میان میلیاردرهایی مانند ایلان ماسک و جف بزوس شکل گرفته است؛ به جای تحمیل ساخت مراکز داده روی زمین و در جوامعی که تمایلی به پذیرش آنها ندارند، می‌توان این زیرساخت‌های عظیم محاسباتی را به مدار زمین منتقل کرد. بسیاری از متخصصان پیش‌تر تاکید کرده‌اند که اقتصاد، هزینه‌های عملیاتی و پیچیدگی لجستیکی چنین طرحی غیرواقعی است. با وجود این، دانشمندان اکنون هشدار داده‌اند که حتی اگر شرکت‌ها موفق شوند تعداد گسترده‌ای از این دیتاسنترها را در مدار زمین مستقر کنند، پیامدهای زیست‌محیطی آن می‌تواند بسیار مخرب باشد.
بیشتر بخوانید: ال‌نینوی ۲۰۲۶ در مسیر تبدیل شدن به قدرتمندترین ال‌نینوی تاریخ
دادخواستی جدید از سوی گروه EarthJustice که نخستین بار توسط گاردین منتشر شده است، درباره پیامدهای «فاجعه‌بار» زیست‌محیطی پروژه‌های مراکز داده مداری هشدار می‌دهد. این سند ۲۹ صفحه‌ای از کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا می‌خواهد درخواست‌های صدور مجوز برای مراکز داده مستقر در مدار را بررسی کند، چرا که ممکن است این طرح‌ها با قوانین فدرال در تضاد باشند.
متن دادخواست
در متن دادخواست آمده است: «FCC در حال بررسی چندین درخواست برای مجوز استقرار تعداد غیرعادی زیادی مرکز داده ماهواره‌ای در مدار پایین زمین طی دهه آینده است. حامیان این طرح‌ها، پروژه‌های خود را با عباراتی مانند فناوری تغییر‌دهنده تمدن معرفی می‌کنند، اما همین افراد از بررسی اثرات این دیتاسنترهای فضایی بر محیط زیست، علم، اقتصاد، آلودگی جوی و سایر ارزش‌های عمومی خودداری کرده‌اند. این موضوع یک برنامه‌ریزی ضعیف یا فرصت از دست‌رفته نیست؛ بلکه نقض قوانین فدرال است.»
برای مطالعه بیشتر: هوش مصنوعی، ردپای کربنی مایکروسافت را سنگین‌تر کرد
این پرونده هم‌زمان دو کارکرد دارد؛ از یک سو درخواست رسمی برای انجام ارزیابی زیست‌محیطی توسط FCC است و از سوی دیگر به عنوان «دادخواست رد مجوز» عمل می‌کند؛ فرایندی حقوقی که ارائه‌دهنده آن را موظف می‌کند ادعاهای خود را با داده‌ها و شواهد قابل تایید پشتیبانی کند. همین ویژگی باعث شده است این سند به نوعی گزارش پژوهشی جامع تبدیل شود که با ۱۱۳ ارجاع علمی، یکی از کامل‌ترین ارزیابی‌های عمومی درباره هزینه‌های احتمالی مراکز داده مداری برای سیاره زمین محسوب می‌شود.
آلودگی جوی دیتاسنترهای فضایی و تغییرات اقلیمی
در این سند هشدار داده شده است: «فعالیت بیش از یک میلیون ماهواره دیتاسنترها می‌تواند مقادیر و انواع بالقوه فاجعه‌باری از آلودگی جوی ایجاد کند و خطر آسیب به تغییرات اقلیمی، لایه اوزون، سلامت انسان و حتی شیمی استراتوسفر را افزایش دهد.» این دادخواست به طور مشخص هشدار می‌دهد که اجازه دادن به میلیاردرهای فناوری برای اشغال مدار زمین با مراکز داده آزمایشی، روند آلودگی استراتوسفر را تشدید خواهد کرد؛ لایه‌ای از جو که هم‌اکنون به دلیل افزایش بی‌سابقه پرتاب ماهواره‌ها با ورود فلزات سنگین، گازهای مضر و ذرات کربنی بیشتری مواجه شده است.
خبر پیشنهادی: دیتاسنترهای آمازون در یک سال ۲.۵ میلیارد گالن آب مصرف کردند
شرکت‌های فعال در حوزه ماهواره و هوافضا که توسط غول‌های فناوری و سرمایه‌داران بزرگ اداره می‌شوند، پیش‌تر نیز به دلیل نبود شفافیت درباره اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های خود مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. نویسندگان دادخواست معتقد هستند پروژه‌های مراکز داده فضایی می‌تواند این مشکل را به شکل قابل توجهی تشدید کند و تأکید کرده‌اند که تاکنون هیچ شرکتی فراتر از یک اشاره محدود، خطرات زیست‌محیطی این فناوری را به رسمیت نشناخته است.
