آیا جاودانگی از طریق پیوند اعضا امکان پذیر است؟

جاودانگی از طریق پیوند اعضا بعید به نظر می‌رسد، اما کند کردن روند پیری می‌تواند سلامت را بهبود دهد.

به گزارش تک‌ناک، مسئله بزرگ‌تر از جاودانگی با اعضای پیوندی، این است که آیا طولانی‌تر شدن عمر، به پیشرفت اجتماعی آسیب می‌زند یا خیر.

شاید برای شما هم این سؤال مطرح شده باشد: رهبران جهان، زمانی که گمان می‌کنند کسی گوش نمی‌دهد، درباره چه موضوعاتی گفت‌وگو می‌کنند؟ به تازگی موضوع بحث چیزی کمتر از جاودانگی نبود. در یک رژه نظامی در پکن، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه و شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین در این باره صحبت کردند که در حال بررسی امکان جاودانگی از طریق زیست‌فناوری هستند. پوتین حدس زد که پیوند مکرر اعضا می‌تواند فرد را برای همیشه جوان نگه دارد.

این ادعای جاودانگی از طریق پیوند اعضا، پرسش‌های زیادی را برمی‌انگیزد. اگرچه مفهوم افزایش طول عمر چندان غیرواقعی یا نگران‌کننده به نظر نمی‌رسد، اما مسائل جدی برای بررسی وجود دارد. ایده‌ای که پیوندهای مداوم اعضا بتواند جاودانگی را فراهم کند قطعاً نادرست است. مشکل اصلی منبع اعضا است. اعضای قابل پیوند هم‌اکنون کمیاب‌ هستند و تخصیص آنها برای طولانی کردن عمر یک رهبر سالخورده، شانس بقا را از دیگران می‌گیرد.

شاید پوتین به اعضای پرورشی در آزمایشگاه از سلول‌های بنیادی فکر کرده باشد، که از این مشکل اخلاقی جلوگیری می‌کند. اما حتی در اینجا نیز علم فاصله زیادی با چنین انتظاراتی دارد. پژوهشگران در حال حاضر می‌توانند «ارگانوئیدهای» کوچکی بسازند که برخی جنبه‌های بافت را بازسازی می‌کنند، اما تولید اعضای کاملاً کارآمد و آماده برای پیوند هنوز دور از دسترس فناوری است. حتی اگر اعضای جایگزین نامحدود در دسترس بودند، پیری همچنان توانایی بدن برای ترمیم و سازگاری را تضعیف می‌کرد. بهبودی پس از عمل‌های پیوند مکرر ــ که هر یک رویه‌ بزرگی به حساب می‌آید ــ به‌ طور فزاینده‌ای دشوار می‌شد.

حتی چالش بزرگ‌تر توسط مغز ایجاد می‌شد. اعضایی مانند کلیه یا کبد بدون تأثیر بر هویت فردی قابل جایگزینی هستند، اما مغز اینگونه نیست. پیوند مغز، فرد را حفظ نمی‌کند، بلکه به معنای این است که شخص دیگری به‌ طور کامل بدن را اشغال می‌کند.

با وجود این، شاید مسیرهای بهتری برای افزایش طول عمر وجود داشته باشد. دانشمندان عمر حیوانات آزمایشگاهی مانند: میمون‌ها، موش‌ها و مگس‌های میوه را از طریق داروها، تغییرات ژنتیکی، اصلاحات رژیمی و بازبرنامه‌ریزی سلولی (یعنی بازگرداندن برخی از سلول‌های بدن به حالتی جوان‌تر و ابتدایی‌تر) طولانی کرده‌اند. انتقال این نتایج به انسان همیشه دشوار است، اما هیچ چیز نشان نمی‌دهد که پیری انسان اساساً تغییرناپذیر باشد.

پوتین در سال ۲۰۲۴، یک پروژه ملی برای مقابله با پیری راه‌اندازی کرد. آیا روسیه می‌تواند دستاورد علمی لازم را به دست آورد؟ شاید؛ هرچند بسیاری از کارشناسان با توجه به زیرساخت پژوهشی شکننده این کشور تردید دارند. اما پوتین تنها کسی نیست که بر پژوهش طول عمر سرمایه‌گذاری می‌کند. ممکن است میلیاردرهای غربی نیز سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در حوزه زیست‌فناوری ضدپیری انجام دهند.

پژوهش ضدپیری می‌تواند مزایای زیادی داشته باشد. چرا که پیری خطر همه بیماری‌های مهم را افزایش می‌دهد، کند کردن آن می‌تواند افراد را در هر سنی سالم‌تر کند. اگر جلوگیری از بیماری‌هایی مانند بیماری قلبی، سرطان و زوال عقل برای ما ارزشمند است، باید از پژوهش در زمینه کُند کردن پیری استقبال کنیم.

پوتین و شی ممکن است بیشتر از بهبود سلامت عمومی به این بیندیشند که مرگ خود را به تعویق بیندازند. اما آیا خواستن عمر طولانی‌تر نادرست است؟ بسیاری از ما از مرگ می‌ترسیم و این طبیعی است. مرگ ما را از همه خوبی‌های زندگی محروم می‌کند و چشم‌انداز آن هراس‌انگیز است. همچنین عجیب نیست که بخواهیم بیشتر از طول عمر «طبیعی» زندگی کنیم. امید به زندگی در کشورهای ثروتمند از سال ۱۹۰۰ بیش از ۳۰ سال افزایش یافته است. پس باید از بهبودهای بیشتر استقبال کنیم.

نگرانی اخلاقی جدی‌تر این است که افزایش طول عمر باعث رکود اجتماعی شود. دیدگاه‌های ما با افزایش سن انعطاف‌ناپذیرتر می‌شوند و ذهن‌های جوان اغلب ایده‌های تازه می‌آورند. اگر تیلور سوئیفت در سال ۲۰۸۹ هنوز در صدر جدول‌ها باشد، بسیاری از موسیقی‌دانان فرصت بروز پیدا نخواهند کرد و ما نیز از تکامل موسیقی پاپ بی‌بهره می‌مانیم.

موسیقی یک چیز است و اخلاق موضوع دیگری است. قرن بیست‌ویکم با چالش‌های تازه‌ای مانند تغییرات اقلیمی و توسعه هوش مصنوعی روبه‌رو است، که شاید به دیدگاه‌های اخلاقی جدید و گردش قدرت سیاسی نیاز داشته باشد. روسیه‌ای که هنوز در سال ۲۱۵۰ توسط پوتین اداره می‌شود، برای بسیاری نگران‌کننده‌ترین سناریو خواهد بود. خوشبختانه لازم نیست نگران پوتینی ۲۰۰ ساله باشیم. او دیگر جوان نیست و افزایش طول عمر چشمگیر به احتمال زیاد دهه‌ها با ما فاصله دارد.

با وجود این، چشم‌انداز دیکتاتورهای بی‌سن‌وسال باید ما را به فکر وادارد. ما باید از فناوری‌هایی که پیری را کُند می‌کنند و به ما کمک می‌کنند سالم‌تر بمانیم استقبال کنیم، اما هم‌زمان به یاد داشته باشیم که حتی فناوری‌های خوب نیز می‌توانند پیامدهای بدی داشته باشند. اگر در افزایش چشمگیر طول عمر موفق شویم، باید راهی بیابیم که مانع از ایستایی جوامع‌ خود شویم.