یک کنسرسیوم بینالمللی با حمایت دولت سنگاپور، پروژهای پژوهشی را برای توسعه نخستین پردازنده متنباز مقاوم در برابر حملات کوانتومی آغاز کرده است؛ طرحی که میتواند مسیر آینده امنیت سایبری و زیرساختهای دیجیتال جهان را تغییر دهد.
به گزارش سرویس سخت افزار تکناک،این برنامه که QUASAR-CREATE نام دارد، به مدت سه سال و نیم اجرا خواهد شد و هدف اصلی آن طراحی تراشهای مبتنی بر معماری باز RISC-V است که بتواند در برابر تهدیدهای ناشی از رایانش کوانتومی مقاومت کند. پژوهشگران معتقدند با پیشرفت سریع فناوری کوانتومی، روشهای رمزنگاری کنونی در سالهای آینده در معرض شکست قرار خواهند گرفت و بسیاری از سامانههای امنیتی فعلی کارایی خود را از دست میدهند.
رایانههای کوانتومی برخلاف رایانههای سنتی، توان پردازشی بسیار بالاتری برای حل مسائل پیچیده دارند و همین موضوع میتواند رمزنگاریهای متداول امروزی را که پایه امنیت بانکداری دیجیتال، ارتباطات آنلاین، ذخیرهسازی داده و شبکههای دولتی هستند، بیاثر کند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها و شرکتهای فناوری بهدنبال توسعه راهکارهای موسوم به «پساکوانتومی» هستند.
در پروژه جدید سنگاپور، تمرکز اصلی بر ساخت یک پردازنده RISC-V با قابلیت اجرای الگوریتمهای رمزنگاری پساکوانتومی یا PQC قرار گرفته است. معماری RISC-V به دلیل متنباز بودن، انعطافپذیری بالا و عدم وابستگی به شرکتهای انحصاری، در سالهای اخیر توجه گستردهای را در صنعت نیمههادی جلب کرده است.
اعضای این کنسرسیوم میگویند تکیه صرف بر نرمافزار برای مقابله با تهدیدهای آینده کافی نیست. به باور آنان، اگر امنیت تنها در لایههای نرمافزاری تعریف شود، همچنان امکان سوءاستفاده از آسیبپذیریها، نفوذ به سیستمعاملها یا دستکاری سامانهها وجود خواهد داشت. به همین دلیل، این پروژه تلاش میکند امنیت را از پایه و مستقیماً در ساختار سختافزار تعبیه کند.
پژوهشگران در بیانیه رسمی این طرح اعلام کردند راهکارهای صرفاً نرمافزاری نمیتوانند نیازهای بلندمدت فناوریهای حساس، شفافیت، اعتمادپذیری و تابآوری را تأمین کنند. به گفته آنان، امنیت آینده باید در معماری فیزیکی تراشهها نهادینه شود.
یکی دیگر از ویژگیهای مهم پروژه QUASAR-CREATE، متنباز بودن کامل طراحی آن است. در این مدل، کدها، معماری پردازنده و نقشههای فنی برای بررسی عمومی منتشر میشود تا پژوهشگران مستقل، متخصصان امنیتی و شرکتها بتوانند عملکرد آن را ممیزی کنند. این رویکرد میتواند خطر وجود درهای پشتی، نقصهای پنهان یا وابستگیهای امنیتی را کاهش دهد.
پروفسور گئورگ زیگل از دانشگاه فنی مونیخ اعلام کرد ادغام امنیت مقاوم در برابر کوانتوم در معماری پردازنده، گامی ضروری برای حفظ اعتماد عمومی به سامانههای دیجیتال آینده است. او گفت هدف نهایی این طرح، تولید طراحی کامل یک تراشه متنباز و قابل راستیآزمایی است که بتواند زیرساختهای حیاتی را ایمن نگه دارد.
بودجه این برنامه را بنیاد ملی پژوهش سنگاپور تأمین میکند و چندین دانشگاه و مرکز تحقیقاتی از آلمان نیز در آن مشارکت دارند. از جمله این نهادها میتوان به دانشگاه فنی مونیخ و مؤسسات فعال در حوزه امنیت سختافزار و رمزنگاری اشاره کرد.
پروفسور گوی باه هوی از دانشگاه فناوری نانیانگ سنگاپور نیز تأکید کرد با نزدیک شدن فناوری کوانتومی به مرحله استفاده عملی، ایجاد چارچوبهای امنیتی مطمئن دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی فوری به شمار میرود.
کارشناسان معتقدند اگر این پروژه به موفقیت برسد، میتواند استاندارد تازهای برای طراحی تجهیزات دیجیتال آینده ایجاد کند؛ از تلفنهای همراه و تجهیزات اینترنت اشیا گرفته تا سامانههای بانکی، زیرساختهای مخابراتی و مراکز ذخیرهسازی داده.
هدف نهایی این برنامه، ارائه تراشهای است که بتواند در عصر رایانش کوانتومی نیز امنیت ارتباطات و اطلاعات را حفظ کند؛ موضوعی که ممکن است به یکی از مهمترین رقابتهای فناوری دهه آینده تبدیل شود.
