دولت روسیه دسترسی کاربران را به پیامرسان واتساپ متعلق به شرکت متا به طور کامل مسدود کرد و گام تازهای در مسیر کنترل فضای دیجیتال داخلی برداشت.
به گزارش سرویس شبکههای اجتماعی تکناک، به گفته ناظران، این اقدام، بخشی از راهبرد گستردهتر کرملین برای محدودسازی پلتفرمهای غربی و تقویت جایگزینهای بومی تحت نظارت دولت محسوب میشود.
شرکت متا، چهارشنبه مسدودسازی کامل این سرویس را تأیید کرد. واتساپ که بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر در روسیه دارد، اعلام کرد که تلاش دولت برای محدودسازی دسترسی با هدف هدایت کاربران به یک اپلیکیشن دولتی انجام شده است. گزارشها نشان میدهد که مقامهای روسی، دامنه واتساپ را از سامانه ملی نام دامنه حذف کردهاند. نهاد تنظیمگر ارتباطات فدرال روسیه با نام روسکومنادزور، مدیریت این سامانه را بر عهده دارد.
دولت روسیه همزمان با این محدودیتها، اپلیکیشن «مکس» را به عنوان جایگزین داخلی معرفی و تبلیغ کرده است. شرکت فناوری دولتی VK، این سوپر اپ را با الگوبرداری از ویچت چین توسعه داده است. مکس، خدمات پیامرسانی، بانکی و دولتی را در یک پلتفرم واحد ارائه میکند و دولت روسیه از اواخر سال ۲۰۲۵ نصب پیشفرض آن را روی تمام تلفنهای همراه فروختهشده در کشور الزامی کرده است.
منتقدان و فعالان حوزه حقوق دیجیتال، این تغییر مسیر را اقدامی برای تسهیل نظارت دولتی بر ارتباطات خصوصی ارزیابی میکنند. آنها، نبود رمزنگاری سرتاسری مشابه پلتفرمهای غربی را در اپلیکیشن مکس، نشانهای از افزایش امکان دسترسی دولت به دادههای کاربران میدانند. در مقابل، مقامهای روسی این سیاست را بخشی از برنامه تقویت حاکمیت دیجیتال و امنیت ملی عنوان میکنند.
محدودسازی واتساپ در روسیه، تنها ۲۴ ساعت پس از اعمال «محدودیتهای مرحلهای» بر پیامرسان تلگرام صورت گرفت. روسکومنادزور، تلگرام را به مقابله ناکافی با فعالیتهای کلاهبرداری و خودداری از ارائه دادهها به نیروهای مجری قانون متهم کرد. این تحولات، نشاندهنده افزایش فشار بر سرویسهای ارتباطی خارجی در روسیه است.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین اعلام کرد که آینده فعالیت واتساپ در روسیه به میزان همکاری شرکت متا با قوانین محلی بستگی دارد. او تأکید کرد که در صورت عدم تمایل شرکت به گفتوگو و تبعیت از مقررات داخلی، امکان رفع مسدودسازی وجود نخواهد داشت.
روسیه پیشتر نیز پلتفرمهای فیسبوک و اینستاگرام را در سال ۲۰۲۲ و پس از آغاز جنگ اوکراین ممنوع اعلام کرده بود. دولت روسیه، این دو سرویس را به عنوان «سازمانهای افراطی» طبقهبندی کرده است. اقدام تازه علیه واتساپ، نشانهای دیگر از تشدید سیاستهای محدودکننده کرملین در حوزه فناوری و ارتباطات دیجیتال به حساب میآید.
