روسیه روز سهشنبه قویترین موشک بالستیک هسته ای قارهپیمای سنگین جهان با نام «سرمات» و با برد ۳۵ هزار کیلومتر را با موفقیت آزمایش کرد.
به گزارش سرویس هوافضا تکناک، ولادیمیر پوتین اعلام کرد آزمایش موفق موشک سرمات بخشی مهم از روند تقویت نیروهای بازدارنده هستهای روسیه است. او در سخنرانی خود مدعی شد قدرت تخریبی کلاهکهای این موشک چندین برابر بیشتر از سامانههای مشابه غربی است و این سلاح میتواند توازن راهبردی جهانی را حفظ کند.
موشک سرمات قرار است جایگزین سامانه قدیمی «ویووودا» متعلق به دوران اتحاد جماهیر شوروی شود. مقامهای روسیه میگویند این موشک تا پایان سال جاری وارد خدمت رسمی خواهد شد و به ستون اصلی بازدارندگی هستهای نسل جدید این کشور تبدیل میشود.
سرمات یک موشک بالستیک قارهپیمای سنگین محسوب میشود که توانایی حمل چندین کلاهک هستهای مستقل را دارد. براساس اطلاعات منتشرشده توسط پروژه دفاع موشکی «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی»، این موشک میتواند تا ۱۰ تن محموله حمل کند و اهدافی را در فواصل بسیار دور مورد اصابت قرار دهد.
پوتین در جریان سخنان خود گفت: «این قدرتمندترین موشک جهان است.» او همچنین ادعا کرد مجموع قدرت کلاهکهای مستقل سرمات بیش از چهار برابر قویتر از سامانههای تسلیحاتی غربی است. رئیسجمهور روسیه تاکید کرد این موشک با دقت بالاتر نسبت به نسل قبلی خود عمل میکند و در عین حال همان قدرت تخریب عظیم را حفظ کرده است.
براساس ادعای کرملین، موشک سرمات میتواند با استفاده از مسیرهای زیرمداری بیش از ۳۴ هزار و ۹۰۰ کیلومتر حرکت کند. روسیه میگوید این ویژگی باعث میشود موشک بتواند از سامانههای دفاع موشکی آینده عبور کند و رهگیری آن بسیار دشوار باشد.
توسعه موشک سرمات از سال ۲۰۱۱ آغاز شد. با وجود تبلیغات گسترده روسیه درباره این سامانه، تعداد آزمایشهای موفق آن محدود بوده است. پیش از آزمایش اخیر، تنها یک آزمایش موفق عمومی از این موشک ثبت شده بود. در سال ۲۰۲۴ نیز گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد یکی از آزمایشهای سرمات در پایگاه فضایی پلستسک در شمال روسیه با انفجار بزرگی پایان یافته است. تصاویر ماهوارهای منتشرشده از محل آزمایش، دهانه بزرگی را در محل انفجار نشان میدادند.
آزمایش جدید سرمات تنها چند روز پس از برگزاری رژه «روز پیروزی» در مسکو انجام شد. این مراسم هر سال برای بزرگداشت پیروزی اتحاد جماهیر شوروی بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم برگزار میشود. امسال برای نخستینبار در نزدیک به ۲۰ سال گذشته، تجهیزات سنگین نظامی در این رژه حضور نداشتند؛ موضوعی که تحلیلگران آن را نشانه فشارهای ناشی از جنگ اوکراین بر ارتش روسیه میدانند.
پوتین پس از این مراسم اعلام کرد جنگ اوکراین به مراحل پایانی نزدیک شده است، اما او جزئیاتی درباره زمان پایان درگیریها یا احتمال توافق سیاسی ارائه نکرد. با این حال، همزمانی این اظهارات با آزمایش موشک سرمات باعث شد برخی تحلیلگران این اقدام را پیامی مستقیم به کشورهای غربی تلقی کنند.
روسیه از اوایل دهه ۲۰۰۰ برنامه وسیعی را برای نوسازی نیروهای هستهای خود آغاز کرده است. این برنامه شامل توسعه موشکهای قارهپیما، زیردریاییهای هستهای و بمبافکنهای راهبردی میشود. مسکو طی دو دهه گذشته صدها موشک جدید به زرادخانه خود اضافه کرده و نسل تازهای از سامانههای هستهای را وارد خدمت کرده است.
پس از آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، سرعت این برنامه افزایش یافت. پوتین بارها در طول جنگ به توان هستهای روسیه اشاره کرده و نسبت به افزایش حمایت نظامی غرب از اوکراین هشدار داده است.
در سالهای اخیر، روسیه علاوه بر سرمات چند سامانه راهبردی دیگر را نیز معرفی کرده است. از جمله این تسلیحات میتوان به گلایدر فراصوت «آوانگارد» اشاره کرد که مسکو ادعا میکند با سرعتی معادل ۲۷ برابر سرعت صوت حرکت میکند. همچنین موشک میانبرد «اورشنیک» با برد حدود ۵ هزار کیلومتر نیز بهعنوان یکی دیگر از سامانههای جدید روسیه معرفی شده است.
آزمایش موشک سرمات در شرایطی انجام شد که آخرین پیمان کنترل تسلیحات هستهای میان روسیه و آمریکا چند ماه پیش منقضی شد. این توافق که دههها محدودیتهایی را بر بزرگترین زرادخانههای هستهای جهان اعمال میکرد، در فوریه پایان یافت و تاکنون جایگزینی برای آن معرفی نشده است.
براساس آمار «فدراسیون دانشمندان آمریکایی»، آمریکا حدود ۴۳۰۰ کلاهک هستهای و روسیه نزدیک به ۳۷۰۰ کلاهک در اختیار دارند. کارشناسان کنترل تسلیحات هشدار دادهاند نبود محدودیتهای رسمی میتواند خطر آغاز رقابت تازه تسلیحات هستهای را افزایش دهد.
پوتین در پایان تاکید کرد روسیه توسعه سامانههای جدید خود را پاسخی به گسترش سامانههای دفاع موشکی آمریکا میداند؛ سامانههایی که پس از خروج واشنگتن از پیمان ضد موشکهای بالستیک دوران جنگ سرد در سال ۲۰۰۱ توسعه پیدا کردند. او گفت مسکو برای حفظ امنیت راهبردی و توازن قدرت هستهای مجبور به تقویت زرادخانه خود شده است.
