شرکت اسپیسایکس در سیزدهمین پرواز آزمایشی استارشیپ، برای نخستین بار ماهوارههای استارلینک نسل سوم (V3) را با موفقیت در مدار مستقر کرد.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این مأموریت با یک ناکامی نیز همراه بود و بوستر سوپر هوی هنگام اجرای فرود شبیهسازیشده در خلیج مکزیک از بین رفت. این پرتاب روز جمعه با نسخه ارتقایافته استارشیپ V3 انجام شد و یکی از مهمترین آزمایشهای اسپیسایکس در ماههای اخیر به حساب میآید.
اهمیت این مأموریت تنها به سیزدهمین پرواز آزمایشی بزرگترین موشک جهان محدود نمیشود، بلکه برای نخستین بار ماهوارههای نسل سوم استارلینک را نیز به فضا برد؛ ماهوارههایی که قرار است ظرفیت شبکه اینترنت ماهوارهای اسپیسایکس را به شکل قابل توجهی افزایش دهند.
این مأموریت حدود یک هفته پس از لغو پرواز قبلی انجام شد. اسپیسایکس در تلاش نخست برای انجام این آزمایش، بلافاصله پس از روشن شدن موتورهای استارشیپ با خرابی چند موتور روبهرو شد و سامانه ایمنی، پرتاب را متوقف کرد. این شرکت اعلام کرد که برای رفع مشکل، شش موتور را تعویض کرده و سپس موشک را برای انجام دوباره مأموریت آماده کرده است.
در پرواز جدید، استارشیپ توانست بیشتر مراحل مأموریت را مطابق برنامه پشت سر بگذارد. بوستر سوپر هوی پس از جدایی از مرحله بالایی، مسیر تعیینشده را طی کرد و برای انجام مانور فرود شبیهسازیشده به سمت خلیج مکزیک حرکت کرد. اما در مرحله احتراق نهایی، همه موتورهای مورد نیاز روشن نشدند و بوستر با سرعتی بیشتر از مقدار پیشبینیشده به سطح آب برخورد کرد. شدت برخورد باعث انفجار بوستر شد و آزمایش بازیابی آن با شکست پایان یافت.
این دومین شکست متوالی بوستر سوپر هوی در نسخه V3 استارشیپ محسوب میشود. در نخستین پرواز این نسخه که ماه مه انجام شد نیز بوستر هنگام جدایی از مرحله بالایی با نقص فنی روبهرو شده بود. تکرار این مشکل نشان میدهد اسپیسایکس هنوز باید بخش مهمی از سامانه فرود و بازیابی بوستر را بهبود دهد؛ قابلیتی که یکی از ارکان اصلی کاهش هزینه پرتابها در برنامه استارشیپ به حساب میآید.
در مقابل، مرحله بالایی استارشیپ عملکردی موفق و بدون نقص داشت. در نخستین آزمایش نسخه V3، یکی از موتورهای این بخش در میانه پرواز از کار افتاده بود، اما این بار هیچ مشکلی در سامانه پیشرانش گزارش نشد و استارشیپ توانست ماهوارههای استارلینک V3 را طبق برنامه آزاد کند.
پس از پایان مأموریت، مرحله بالایی وارد جو زمین شد و آزمایش دیگری را نیز با موفقیت پشت سر گذاشت. این بخش توانست فشار و دمای بسیار بالای ورود مجدد به جو را تحمل کند و حدود یک ساعت پس از پرتاب، فرود شبیهسازیشده خود را در اقیانوس هند انجام دهد. برخلاف چند مأموریت گذشته، استارشیپ پس از برخورد با آب منفجر نشد و روی سطح اقیانوس شناور ماند. این اتفاق فرصت ارزشمندی را در اختیار مهندسان اسپیسایکس قرار داد تا با استفاده از یک پهپاد، کاشیهای سپر حرارتی نصبشده در بخش زیرین فضاپیما را از فاصله نزدیک بررسی کنند و اطلاعات بیشتری از عملکرد آنها به دست آورند.
ماهوارههای نسل سوم استارلینک حدود ۲۰ دقیقه پس از استقرار وارد جو زمین شدند و سوختند، چرا که استارشیپ هنوز توانایی قرار دادن محموله در مدار پایدار زمین را ندارد. با وجود این، اسپیسایکس اعلام کرد که در مدت حضور ماهوارهها در فضا با همه آنها ارتباط برقرار کرده است. این موضوع نشان میدهد سامانههای ارتباطی و تجهیزات اصلی ماهوارههای جدید مطابق انتظار عمل کردهاند و آزمایش با موفقیت به پایان رسیده است.
پرتاب موفق ماهوارههای استارلینک V3 از نظر اقتصادی نیز اهمیت زیادی برای اسپیسایکس دارد. این شرکت پیشتر اعلام کرده بود که استارشیپ میتواند در هر مأموریت تا ۶۰ ماهواره نسل سوم استارلینک را حمل کند؛ ظرفیتی که به گفته اسپیسایکس، نسبت به یک پرتاب با موشک فالکون ۹، توان ارائه ظرفیت دانلود شبکه را تا ۲۰ برابر افزایش میدهد. افزایش تعداد ماهوارههای قابل حمل، هزینه هر ماهواره را کاهش میدهد و توسعه شبکه اینترنت ماهوارهای را سریعتر و اقتصادیتر میکند.
با وجود این، تحقق کامل این مزیت به موفقیت برنامه استفاده مجدد از استارشیپ وابسته است. اگر بوستر سوپر هوی پس از هر پرواز از بین برود، هزینه عملیاتی مأموریتها همچنان بالا باقی خواهد ماند و مزیت اقتصادی استارشیپ به طور کامل محقق نخواهد شد. اسپیسایکس نیز در اسناد عرضه اولیه سهام خود تأکید کرده است که بدون دستیابی به یک سامانه کاملاً قابل استفاده مجدد، روند توسعه استارلینک با سرعت کمتر و هزینه بیشتری ادامه پیدا خواهد کرد.
این مأموریت نخستین پرواز استارشیپ پس از عرضه عمومی سهام اسپیسایکس در ماه ژوئن نیز بود؛ عرضهای که به بزرگترین عرضه اولیه سهام تاریخ تبدیل شد. عملکرد این پرواز از سوی سرمایهگذاران با دقت دنبال میشد. سهام شرکت که پس از لغو پرتاب هفته گذشته وارد روند نزولی شده بود، پس از شکست بوستر نیز در معاملات خارج از ساعت رسمی بازار حدود دو درصد افت کرد، هرچند بخشی از این کاهش بعداً جبران شد.
با وجود ناکامی دوباره در بازیابی بوستر، موفقیت مرحله بالایی استارشیپ و نخستین استقرار ماهوارههای استارلینک V3 نشان میدهد اسپیسایکس در حال نزدیک شدن به یکی از مهمترین اهداف برنامه استارشیپ، یعنی تبدیل این سامانه به حامل اصلی نسل آینده استارلینک است. هرچند، تا زمانی که بوستر سوپر هوی نتواند به طور مطمئن بازیابی و دوباره استفاده شود، مهمترین هدف این برنامه، یعنی کاهش چشمگیر هزینه پرتابهای فضایی، همچنان دستنیافتنی باقی خواهد ماند.
