اعلام چارچوب توافق اولیه ایران و آمریکا برای پایان جنگ، بازارهای سهام آسیا را صعودی کرد و قیمت نفت را کاهش داد.
به گزارش سرویس کسب و کار تکناک، شاخصهای اصلی بورس در منطقه آسیا-اقیانوسیه معاملات هفته را با جهش آغاز کردند. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن بیش از ۵.۵ درصد افزایش یافت و شاخص کوسپی کره جنوبی نیز تا ۵.۷ درصد رشد کرد. در تایوان، شاخص تایکس تا ۲.۷ درصد بالا رفت و شاخص ASX200 استرالیا نیز حدود ۱.۵ درصد افزایش را ثبت کرد.
در بازار هنگکنگ نیز شاخص هنگسنگ در ابتدای معاملات حدود یک درصد رشد کرد، هرچند بخشی از این افزایش در ادامه معاملات از بین رفت. همزمان، معاملات آتی سهام آمریکا نیز روندی صعودی داشت و قراردادهای مرتبط با شاخص S&P500 حدود یک درصد و قراردادهای شاخص نزدک نزدیک به ۱.۸ درصد رشد کردند.
در بازار انرژی، نفت خام برنت که به عنوان معیار اصلی قیمت نفت در جهان شناخته میشود، حدود ۴.۵ درصد کاهش یافت و به کمتر از ۸۳.۴ دلار برای هر بشکه رسید. تحلیلگران معتقد هستند کاهش نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت از خلیج فارس عامل اصلی افت قیمتها بوده است.
«خون گو»، رئیس بخش تحقیقات آسیا در بانک ANZ اعلام کرد که بازارها از اواخر هفته گذشته و پس از اظهارات دونالد ترامپ درباره نزدیک بودن ایران و آمریکا، بخشی از واکنش خود را نشان داده بودند، اما تأیید رسمی توافق باعث شد موج جدیدی از خوشبینی در بازارها شکل بگیرد.
وی تصریح کرد که کاهش قیمت نفت میتواند فشار تورمی را در بسیاری از اقتصادهای جهان کاهش دهد و به بانکهای مرکزی در کنترل تورم کمک کند. به گفته او، اکنون نگاه سرمایهگذاران به نشست این هفته فدرال رزرو آمریکا و تصمیم این نهاد درباره نرخ بهره معطوف شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی Truth Social از نهایی شدن توافق با ایران خبر داد. وی اعلام کرد که مجوز بازگشایی بدون محدودیت تنگه هرمز صادر شده است و محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا نیز به طور فوری لغو خواهد شد.
ترامپ در پیام خود نوشت: «کشتیهای جهان، موتورهای خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان پیدا کند.»
پس از این اظهارات، شورای عالی امنیت ملی ایران نیز تأیید کرد که طرفین متن یک «یادداشت تفاهم» را نهایی کردهاند. همچنین شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان که دولت او در روند میانجیگری نقش داشته است، اعلام کرد که مراسم رسمی امضای توافق روز جمعه در سوئیس برگزار خواهد شد.
جزئیات کامل توافق هنوز به صورت رسمی منتشر نشده است، اما خبرگزاری مهر گزارش داده که این توافق شامل توقف فوری درگیریها در تمامی جبههها از جمله لبنان، تعلیق تحریمهای فروش نفت ایران و آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران است.
در صورت اجرای کامل توافق ایران و آمریکا، شرایط برای ازسرگیری تردد عادی کشتیها در تنگه هرمز فراهم خواهد شد. این آبراه راهبردی طی نزدیک به چهار ماه گذشته به دلیل تهدیدها، حملات نظامی و محاصره دریایی، یکی از مهمترین کانونهای بحران انرژی جهان بوده است.
بر اساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی، اختلال در تردد از تنگه هرمز باعث کاهش روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت در عرضه جهانی شده و افزایش قیمت انرژی و کمبود سوخت در کشورهای مختلف را به دنبال داشته است.
با وجود خوشبینی اولیه بازارها، کارشناسان هشدار میدهند که بازگشت کامل جریان انرژی به شرایط عادی زمانبر خواهد بود. ازدحام گسترده کشتیها در منطقه خلیج فارس، آسیب به زیرساختهای بندری و تولیدی، همچنین احتمال وجود مینهای دریایی از جمله چالشهای پیشرو محسوب میشوند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هفته گذشته اعلام کرده بود که بازگشت کامل عرضه انرژی به وضعیت عادی ممکن است ماهها زمان ببرد. همچنین مدیر انجمن بیمه ریسکهای جنگی کشتیداران نروژ تأکید کرد که هزاران کشتی همچنان در اطراف این مسیر دریایی متوقف ماندهاند و حتی در صورت بازگشایی کامل مسیر، عادیسازی شرایط به زمان قابل توجهی نیاز خواهد داشت.
برخی فعالان صنعت حملونقل دریایی نیز نسبت به آینده محتاط هستند. مدیر شرکت کشتیرانی Safesea Group اعلام کرد که هنوز برای خوشبینی زود است، چرا که مشخص نیست مفاد توافق ایران و آمریکا چگونه اجرا خواهد شد و پاکسازی احتمالی مینهای دریایی و واکنش شرکتهای بیمه چه تأثیری بر روند بازگشت تجارت دریایی خواهد گذاشت.
به گفته او، بازارها در روزهای آینده با دقت تحولات را دنبال خواهند کرد تا مشخص شود توافق اعلامشده تا چه اندازه قابلیت اجرا در میدان عمل را دارد.
