بهروزرسانی امنیتی Patch Tuesday ژوئن ۲۰۲۶ ویندوز ۱۱ قابلیتی به نام Low Latency Profile را به همراه دارد که با جهش کوتاه فرکانس CPU، تاخیر باز شدن بخشهای اصلی را کم میکند.
به گزارش سرویس سیستم عامل کامپیوتر تکناک، این بهروزرسانی امنیتی که با شماره KB5094126 منتشر شده است، با بیلدهای 26200.8655 و 26100.8655 عرضه میشود و یکی از بحثبرانگیزترین موارد اضافهشده در آن، همین قابلیت Low Latency Profile است. مایکروسافت این ویژگی را در فهرست تغییرات، زیر عنوانی کلی و مبهم پنهان کرده و نوشته است: «[عملکرد عمومی] این بهروزرسانی، اجرای اپلیکیشنها و تجربههای اصلی شل ویندوز مانند منوی Start، جستوجو و Action Center را سریعتر میکند.»
افرادی که پیگیر گزارشهای قبلی بودهاند، احتمالا از قبل میدانند قابلیت Low Latency Profile ویندوز چیست. این قابلیت نخستین بار در ماه مه بررسی شد و از همان زمان نیز گزارش شده بود که همراه با بهروزرسانی امنیتی ژوئن عرضه خواهد شد. حالا هم دقیقا همین اتفاق افتاده است. اما نصب KB5094126 روی PC لزوما به این معنا نیست که Low Latency Profile همین حالا روی سیستم فعال شده و تجربههای اصلی شل ویندوز را سریعتر کرده است.
قابلیت Low Latency Profile در سادهترین تعریف، روشی است که باعث میشود CPU به محض کلیک روی منوی Start، بخش Search، Action Center یا هر اپلیکیشن دیگری، بلافاصله به حداکثر سرعت خود برسد تا آن بخشها سریعتر از قبل باز شوند.
در این سازوکار، هنگام باز شدن منوی Start میتوان دید که سرعت یا فرکانس CPU به حداکثر مقدار خود میرسد. البته در سیستمهایی که از پردازندههای نسبتا قدرتمند بهره میبرند، میزان استفاده از CPU افزایش آزاردهندهای پیدا نمیکند و به همین دلیل معمولا مشکلی از نظر باتری یا گرما ایجاد نمیشود.
در حالت عادی، زمانی که یکی از این اقدامات انجام میشود، زمانبند CPU در ویندوز به کمی زمان نیاز دارد تا فرکانس پردازنده را بالا ببرد و سپس از پس بار پردازشی مربوط به رندر کردن رابط کاربری بربیاید. در PCهای اقتصادی و سختافزارهای قدیمیتر، همین تاخیر کوتاه در افزایش فرکانس است که باعث مکث جزئی پیش از ظاهر شدن پنجره یا منو میشود.
قابلیت Low Latency Profile این روند تدریجی ویندوز را دور میزند. به محض اینکه ویندوز یک فرمان تعاملی را تشخیص دهد، CPU را فورا برای بازهای کوتاه، در حد یک تا سه ثانیه، به حداکثر فرکانس میرساند؛ بازهای که فقط به اندازه لازم برای رندر شدن بخش مورد نظر و تکمیل پاسخ سیستم طول میکشد. بعد از آن، CPU دوباره به وضعیت عادی و کممصرف خود بازمیگردد.
برخی منتقدان این پرسش را مطرح کردهاند که آیا این فقط یک ترفند brute-force است و نمیتوان آن را به عنوان بهینهسازی واقعی در نظر گرفت. در واقع، این روش یک تکنیک شناختهشده و جاافتاده است و تقریبا تمام سیستمعاملهای مدرن از نسخهای از آن استفاده میکنند.
این مفهوم گاهی با عنوان “race to sleep” شناخته میشود؛ یعنی CPU برای مدت بسیار کوتاهی با بیشترین سرعت ممکن کار میکند، کار را سریعتر به پایان میرساند و بعد در فاصله میان تعاملات کاربر، زمان بیشتری را در حالت کممصرف عمیق سپری میکند. دستگاههای اپل هم سالها است از رفتارهای مشابهی در زمانبند خود برای افزایش پاسخگویی تعاملی استفاده میکنند.
شرکت مایکروسافت در این بهروزرسانی ویندوز ۱۱ و با این قابلیت، گزینه کاملا تازهای اختراع نکرده است، بلکه در حال نزدیک شدن به روشی است که پیش از این در جاهای دیگر بهخوبی جواب داده است.
بر اساس گزارش ویندوز لیتست، زمانی که این قابلیت برای نخستین بار معرفی شد، بحثهای زیادی پیرامون آن شکل گرفت. اسکات هنسلمن، معاون مایکروسافت در برابر انتقادهایی که Low Latency Profile را یک راهحل تنبلانه میدانستند از این ویژگی دفاع کرد و استدلال او همچنان قابل اتکا است. تاثیر این روش بر باتری و گرما بسیار ناچیز است، چرا که جهش فرکانس آنقدر کوتاه است که عملا در سنجشهای معنادار مصرف انرژی، اثر چشمگیری از خود بر جا نمیگذارد.
نکته مهم دیگری که باید از ابتدا در نظر داشت این است که Low Latency Profile بیشترین تاثیر قابل مشاهده را روی PCهای اقتصادی، میانرده و سختافزارهای قدیمیتر میگذارد. اگر سیستم از نوع دسکتاپ ردهبالا یا لپتاپ پرچمدار با پردازنده سریع و حافظه NVMe باشد، تجربههای شل ویندوز از قبل هم روان و سریع بودهاند و این افزایش فرکانس CPU احتمالا تفاوتی خیرهکننده ایجاد نخواهد کرد. هرچند، این قابلیت روی سختافزارهای سریع هم فعال میشود، فقط میزان بهبود در آنها ظریفتر و کمتر محسوس است.
