قدیمی‌ترین کهربای جهان کشف شد

دانشمندان در چین قدیمی‌ترین کهربای جهان را با قدمت ۳۸۵ میلیون سال کشف کردند که می‌تواند تاریخ تکامل گیاهان و آغاز تولید رزین را حدود ۶۵ میلیون سال عقب ببرد.

به‌ گزارش سرویس باستان‌شناسی تک‌ناک، این کشف توسط پژوهشگران موسسه زمین‌شناسی و دیرینه‌شناسی نانجینگ از آکادمی علوم چین در منطقه سین‌کیانگ انجام شده است. محققان ابتدا به دنبال یافتن فسیل‌های گیاهی در ۱۰ کیلوگرم زغال‌سنگ استخراج‌شده از غرب جونگار بودند، اما در نهایت ۲۴۱ قطعه کوچک کهربا پیدا کردند که برخی از آنها تنها ۰.۱ میلی‌متر اندازه داشتند. این ذرات کوچک در نگاه اول شبیه مواد معمولی بودند، اما تابش نور فرابنفش باعث شد به رنگ آبی درخشان بدرخشند. بررسی‌های شیمیایی نیز تایید کرد که این نمونه‌ها کهربای فسیل‌شده هستند.

خبر پیشنهادی: آی‌خانوم، شهری یونانی و فراموش شده در قلب افغانستان + تصویر

کهربا چیست؟

کهربا حاصل تبدیل تدریجی رزین گیاهان به ماده‌ای فسیلی در طول میلیون‌ها سال است و می‌تواند مانند یک کپسول زمان، ترکیبات آلی، حشرات و بقایای موجودات باستانی را حفظ کند. پیش از این تصور می‌شد تولید رزین‌های پیچیده تنها پس از ظهور گیاهان دانه‌دار، مانند درختان مدرن و مخروطیان تکامل یافته است، اما کشف قدیمی‌ترین کهربای جهان نشان می‌دهد گیاهان بسیار ابتدایی‌تر نیز چنین قابلیتی داشته‌اند. بررسی‌های شیمیایی نشان داد ترکیبات این کهربای باستانی شباهت زیادی به رزین مخروطیان امروزی دارد و احتمال وجود سازوکارهای پیچیده‌ای مانند آنزیم‌های تولیدکننده ترپن را در گیاهان اولیه مطرح می‌کند.

بیشتر بخوانید: قدیمی‌ترین حیات جانوری روی زمین کشف شد

کشف قدیمی‌ترین کهربای جهان پرسش جدیدی ایجاد کرده است: چرا گیاهانی که در دوره دوونین میانی، یعنی زمانی پیش از ظهور دایناسورها و گسترش گسترده حشرات گیاه‌خوار زندگی می‌کردند، به تولید رزین چسبناک و پیچیده نیاز داشتند؟ پژوهشگران معتقد هستند رزین در آن دوران بیشتر نقش یک سیستم دفاعی و ترمیمی داشته است. گیاهان اولیه از این ماده برای بستن آسیب‌های ناشی از باد، آتش‌سوزی و جلوگیری از نفوذ قارچ‌ها در محیط‌های مرطوب استفاده می‌کردند. به گفته دانشمندان، این توانایی دفاعی ممکن است به گیاهان دوره دوونین و کربونیفر کمک کرده باشد تا در محیط‌های خشکی گسترش پیدا کنند و اکوسیستم‌های زمینی را شکل دهند.

خبر پیشنهادی: فسیل‌ مغناطیسی ۹۷ میلیون ساله با قابلیت GPS دانشمندان را شوکه کرد + ویدیو

قدیمی‌ترین کهربای جهان تمام رکوردهای قبلی را شکست

محققان احتمال می‌دهند قدیمی‌ترین کهربای جهان از گیاهانی مانند پروژیمناسپرم‌ها یا لیکوپسیدهای درختی سرچشمه گرفته باشد؛ گونه‌هایی باستانی که پیش از گیاهان دانه‌دار امروزی وجود داشتند، اما ساختارهای پیچیده‌ای برای تولید رزین ایجاد کرده بودند. تا پیش از این، قدیمی‌ترین کهربای تاییدشده حدود ۳۲۰ میلیون سال قدمت داشت، اما کشف جدید در چین این رکورد را به ۳۸۵ میلیون سال افزایش داده و نگاه دانشمندان را به تاریخ تکامل گیاهان تغییر داده است. نتایج این مطالعه در مجله علمی Science Advances منتشر شده است.