چین برای جلوگیری از خروج فناوری و نخبگان، سفر خارجی برخی متخصصان هوش مصنوعی شرکتهای خصوصی را به دریافت مجوز دولتی مشروط کرد.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، این اقدام نشان میدهد که پکن رقابت فناوری با آمریکا را وارد مرحله حساستری کرده است و اکنون نیروی انسانی متخصص را بخشی از داراییهای راهبردی کشور میداند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، دولت چین از برخی افراد شاغل در شرکتهای خصوصی فعال در حوزه هوش مصنوعی خواسته است پیش از هرگونه سفر خارجی، مجوز رسمی دریافت کنند. این محدودیتها تنها شامل شرکتهای دولتی نیست و بنیانگذاران استارتآپها، مدیران ارشد و حتی برخی متخصصان شرکتهای خصوصی را نیز در بر میگیرد.
مرتبط: هوش مصنوعی دیگر رایگان نیست
چین پیش از این نیز برای برخی افراد دارای دسترسی به فناوریهای حساس محدودیتهایی اعمال کرده بود. پژوهشگران ارشد دانشگاهی، دانشمندان هستهای و مدیران شرکتهای دولتی از جمله گروههایی بودند که برای سفر خارجی با نظارت بیشتری روبهرو میشدند. با وجود این، گسترش این سیاست به بخش خصوصی و صنعت هوش مصنوعی، اقدام کمسابقهای به حساب میآید و نشاندهنده اهمیت روزافزون این فناوری برای دولت چین است.
گزارشها حاکی از آن است که هنوز دستورالعمل رسمی و شفافی درباره اینکه چه افرادی دقیقاً شامل این محدودیتها میشوند، منتشر نشده است. با وجود این، منابع آگاه به بلومبرگ گفتهاند که دولت چین متخصصان را بر اساس میزان تأثیرگذاری آنها بر برنامههای راهبردی هوش مصنوعی کشور ارزیابی میکند و صرفاً به عنوان شغلی یا نام شرکت محل فعالیت آنها توجه نمیشود.
برخی تحلیلگران معتقد هستند که این سیاست بخشی از راهبرد بزرگتر پکن برای جلوگیری از خروج دانش فنی و نخبگان فناوری است. چین طی سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای روی توسعه هوش مصنوعی انجام داده است و این فناوری را یکی از ارکان اصلی قدرت اقتصادی، نظامی و امنیتی آینده خود میداند.
مرتبط: از AGI تا RSI؛ گام بعدی در تکامل هوش مصنوعی چیست؟
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که رقابت میان چین و آمریکا برای جذب استعدادهای حوزه هوش مصنوعی به شدت افزایش یافته است. شرکتهای بزرگ فناوری آمریکایی در سالهای اخیر میلیاردها دلار برای جذب متخصصان این حوزه هزینه کردهاند و برخی گزارشها از پیشنهادهای مالی بسیار بزرگ برای استخدام پژوهشگران و مهندسان برجسته خبر میدهند.
در همین زمینه، گزارش بلومبرگ به تلاش شرکت متا برای جذب استعدادهای فعال در حوزه هوش مصنوعی اشاره کرده است. بر اساس این گزارش، متا برای استخدام برخی متخصصان پاداشهایی تا 100 میلیون دلار پیشنهاد داده و حتی در مواردی، پیشنهادهای چندساله با ارزش بیش از یک میلیارد دلار مطرح شده است.
مرتبط: اپل مدل هوش مصنوعی بی نیاز از اینترنت را راهاندازی می کند
همزمان، مقامهای چینی نسبت به انتقال فناوریهای حساس به خارج از کشور نیز نگران هستند. در گزارش منتشرشده آمده است که پکن تلاش میکند مانع دسترسی شرکتهای آمریکایی به فناوریها و دانش فنی توسعهیافته در چین شود. این نگرانی بهویژه پس از مطرح شدن گزارشهایی درباره شرکت Manus AI افزایش یافت؛ استارتآپی که گفته میشود برخی شرکتهای خارجی به دنبال جذب نیروها یا دسترسی به فناوریهای آن بودهاند.
کارشناسان بیان کردهاند که چین اکنون هوش مصنوعی را صرفاً یک صنعت اقتصادی نمیبیند، بلکه آن را بخشی از امنیت ملی و ابزار رقابت ژئوپلیتیکی با غرب میداند. به همین دلیل، دولت چین در حال افزایش نظارت بر شرکتها، سرمایهگذاریها و حتی جابهجایی نیروی انسانی فعال در این حوزه است.
مرتبط: آنتروپیک از مدل هوش مصنوعی Claude Opus 4.8 رونمایی کرد
با وجود این، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که سیاستهای سختگیرانه ممکن است پیامدهای ناخواستهای نیز داشته باشد. محدودیتهای سفر میتواند باعث شود برخی متخصصان چینی که در خارج از کشور فعالیت میکنند، تمایل کمتری برای بازگشت به چین داشته باشند. همچنین برخی مهندسان داخلی ممکن است پیش از قرار گرفتن در فهرست محدودیتها، تصمیم بگیرند زودتر کشور را ترک کنند و آینده حرفهای خود را در خارج از چین دنبال نمایند.
رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی اکنون به مرحلهای رسیده است که کشورها تنها بر توسعه فناوری تمرکز ندارند، بلکه حفظ نخبگان و جلوگیری از انتقال دانش فنی نیز به بخشی از راهبردهای کلان آنها تبدیل شده است. اقدام تازه چین نشان میدهد که پکن برای حفظ برتری خود در این رقابت، آماده اعمال محدودیتهای گستردهتر بر صنعت فناوری و نیروی انسانی متخصص است.
