فضانوردان مأموریت شنژو-21 پس از 210 روز حضور در ایستگاه فضایی تیانگونگ به زمین بازگشتند و رکورد طولانیترین مأموریت فضایی چین را ثبت کردند.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این فضانوردان با موفقیت در منطقه دونگفنگ واقع در مغولستان داخلی فرود آمدند و فصل تازهای را در برنامه فضایی سرنشیندار چین رقم زدند.
تلویزیون دولتی چین گزارش داد که کپسول بازگشت شنژو-22 در ساعت 20:11 به وقت محلی روز جمعه در محل تعیینشده فرود آمد. تیمهای پزشکی مستقر در منطقه بلافاصله وضعیت فضانوردان را بررسی و اعلام کردند که هر سه عضو خدمه از سلامت جسمانی مطلوبی برخوردار هستند.
این مأموریت که از سال گذشته آغاز شده بود، رکورد جدیدی را برای طولانیترین اقامت فضانوردان چینی در مدار زمین به ثبت رساند. خدمه در طول این مدت مجموعه گستردهای از آزمایشهای علمی، تحقیقات زیستی و ارزیابی سامانههای پشتیبانی مأموریتهای فضایی را انجام دادند.
برنامه اولیه این مأموریت کوتاهتر بود، اما مقامات فضایی چین مدت اقامت فضانوردان را یک ماه افزایش دادند. این تصمیم در پی اجرای نخستین مأموریت پشتیبان اضطراری چین در حوزه پروازهای فضایی سرنشیندار اتخاذ شد؛ اقدامی که به گفته مقامهای چینی نقش مهمی در افزایش آمادگی عملیاتی برنامه فضایی این کشور داشت.
یکی از مهمترین دستاوردهای این مأموریت، آزمایش موفق سامانه «پشتیبان چرخشی» برای نجات فضانوردان بود. در چارچوب این طرح، چین در نوامبر سال گذشته فضاپیمای شنژو-22 را بدون سرنشین آماده نگه داشت تا در صورت وقوع حادثه برای ایستگاه فضایی تیانگونگ بتواند در کوتاهترین زمان ممکن عملیات نجات را آغاز کند.
سازمان فضایی چین اعلام کرد که این سامانه برای نخستین بار در شرایط واقعی مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج آن نشان داد که زیرساختهای نجات فضایی این کشور به سطح جدیدی از آمادگی رسیدهاند. مقامهای چینی این دستاورد را گامی مهم در مسیر توسعه مأموریتهای بلندمدت فضایی توصیف کردهاند.
در کنار آزمایشهای فنی، خدمه شنژو-21 مجموعهای از پژوهشهای زیستی را نیز انجام دادند. یکی از مهمترین پروژهها به بررسی نمونههای جنین مصنوعی انسانی اختصاص داشت. پژوهشگران تلاش کردند تأثیر شرایط ریزگرانش را بر مراحل اولیه رشد سلولی و زیستی انسان مطالعه کنند.
کانگ هواشینگ، پژوهشگر ارشد آکادمی علوم چین اعلام کرد که این آزمایش با موفقیت انجام شده است. به گفته او، دانشمندان پیش از بازگشت فضانوردان چین، نمونهها را در شرایط کنترلشده و دمای مناسب نگهداری کردند تا امکان انتقال ایمن آنها به زمین فراهم شود.
وی تأکید کرد که نتایج این تحقیقات میتواند در برنامههای بلندمدت اکتشافات فضایی، از جمله مأموریتهای آینده به ماه و مریخ، اهمیت زیادی داشته باشد. دانشمندان معتقد هستند که درک بهتر واکنش بدن انسان به اقامت طولانیمدت در فضا برای ایجاد سکونتگاههای دائمی فرازمینی ضروری است.
همچنین بازگشت این فضانوردان بار دیگر توجهها را به مرکز پرتاب ماهواره جیوچوان جلب کرد؛ پایگاهی که نقش محوری در برنامه فضایی چین ایفا میکند. این مرکز که در صحرای گُبی در شمالغرب چین قرار دارد، از سال 1958 فعالیت میکند و قدیمیترین پایگاه فضایی این کشور محسوب میشود.
جیوچوان در ابتدا برای آزمایش موشکها و سامانههای نظامی ایجاد شد، اما به تدریج به مهمترین مرکز پرتاب فضایی چین تبدیل شد. نخستین ماهواره این کشور با نام «دونگ فانگ هونگ 1» در سال 1970 از همین مرکز به فضا پرتاب شد. همچنین یانگ لیوی، نخستین فضانورد چین در سال 2003 از جیوچوان راهی مدار زمین شد.
امروزه این مجموعه عظیم علاوه بر پشتیبانی از مأموریتهای ایستگاه فضایی تیانگونگ، میزبان پرتابهای تجاری نیز است. این مرکز حدود 2800 کیلومتر مربع وسعت دارد و نزدیک به 20 هزار نفر در آن مشغول فعالیت هستند.
همزمان با بازگشت فضانوردان شنژو-21، چین مأموریت شنژو-23 را برای ادامه فعالیتهای ایستگاه فضایی آغاز کرده است. در میان اعضای این مأموریت، نام لای کا-یینگ به چشم میخورد که به عنوان نخستین فضانورد هنگکنگی در یک مأموریت فضایی چین حضور یافته است.
مقامهای چینی اعلام کردهاند که یکی از اعضای خدمه جدید قرار است نخستین مأموریت یکساله این کشور را در مدار زمین انجام دهد. همچنین پکن در حال برنامهریزی برای حضور فضانوردان خارجی در مأموریتهای آینده تیانگونگ است و انتظار میرود نخستین فضانورد پاکستانی نیز پس از پایان دورههای آموزشی به یکی از این مأموریتها ملحق شود.
این تحولات نشان میدهد که چین با سرعت در حال گسترش تواناییهای فضایی خود است و تلاش میکند ضمن افزایش همکاریهای بینالمللی، حضور بلندمدت انسان در فضا را به یکی از اهداف راهبردی برنامه فضایی خود تبدیل کند.
