فهرست مطالب
صنعت فضایی ایران طی دو سال اخیر شاهد اجرای پروژه‌ها و ثبت دستاوردهای تازه‌ای در زمینه ساخت ماهواره، توسعه ماهواره‌برها، تصویربرداری فضایی و گسترش کاربردهای داده‌های ماهواره‌ای بوده است.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، تکمیل ماهواره «پارس ۲» با دقت تصویربرداری بهتر از ۳ متر، پرتاب «ناهید ۲»، تثبیت ماهواره‌بر «قائم ۱۰۰» و توسعه بلوک انتقال مداری «سامان» از مهم‌ترین این دستاوردها به شمار می‌روند.
حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در مراسم گرامیداشت هفته فضا اعلام کرد طی سال‌های اخیر و به‌ویژه دو سال گذشته، شاخص‌های مختلف صنعت فضایی کشور به نقاط عطف جدیدی رسیده‌اند. به گفته او، این پیشرفت‌ها حاصل همکاری وزارت ارتباطات، وزارت دفاع، دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و شرکت‌های دانش‌بنیان است.
از ناهید ۲ تا نخستین تقرب مداری
یکی از پروژه‌های مهم اخیر، ماهواره مخابراتی «ناهید ۲» است که با موفقیت در مدار قرار گرفته و بخش عمده آزمایش‌های آن نیز انجام شده است. این ماهواره در پژوهشگاه فضایی ایران و با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان توسعه یافته و نسل‌های پیشرفته‌تر آن نیز در دست ساخت قرار دارد.
در بخش پرتابگرها نیز عملکرد ماهواره‌بر «قائم ۱۰۰» تثبیت شده است. ماهواره «چمران» نیز با اجرای موفق الگوریتم‌های کنترل موقعیت، نخستین تقرب مداری کشور را رقم زده است؛ دستاوردی که می‌تواند در توسعه مأموریت‌های پیچیده‌تر فضایی اهمیت داشته باشد.
سیمرغ، سامان و ماهواره پایا
ماهواره‌بر «سیمرغ» نیز موفق به پرتاب سنگین‌ترین جرم در برنامه فضایی ایران شده است. همزمان، آزمایش نرم‌افزار شبیه‌ساز بلوک انتقال مداری «سامان» با این ماهواره‌بر انجام شده است. این بلوک برای دستیابی به مدارهای بالاتر طراحی شده و نمونه‌های پیشرفته‌تر آن در حال توسعه هستند.
بیشتر بخوانید:ایرانی‌ها ربات خودران برای تشخیص آفات کشاورزی ساختند
در حوزه ماهواره‌های سنجشی، «پایا» یکی دیگر از پروژه‌های مهم محسوب می‌شود. دوربین و زیرسامانه‌های این ماهواره به‌صورت بومی توسعه یافته‌اند و نسل‌های جدیدتر آن نیز در دست ساخت هستند.
پارس ۲ با دقت تصویربرداری بهتر از ۳ متر
یکی از تازه‌ترین پروژه‌های فضایی ایران، ماهواره «پارس ۲» است. این ماهواره که نمونه پیشرفته‌تر ماهواره پایا محسوب می‌شود، تکمیل شده و طبق اعلام رئیس سازمان فضایی ایران در برنامه پرتاب قرار دارد. مهم‌ترین ویژگی پارس ۲، دقت تصویربرداری بهتر از ۳ متر عنوان شده است.
همزمان مراکز کنترل ماهواره و دریافت داده و تصاویر ماهواره‌ای در نقاط مختلف کشور در حال توسعه هستند. هدف از این برنامه، افزایش دسترسی به داده‌های فضایی و استفاده گسترده‌تر از آنها در اقتصاد فضاپایه است.
ورود بخش خصوصی به صنعت فضایی
در دو سال گذشته سه ماهواره ساخته‌شده توسط بخش خصوصی در مدار قرار گرفته‌اند. همچنین نخستین نمونه از «منظومه شهید سلیمانی» رونمایی شده و ساخت این منظومه به‌عنوان یکی از پروژه‌های مهم فضایی ادامه دارد.
در کنار توسعه زیرساخت‌ها، کاربرد فناوری فضایی نیز مورد توجه قرار گرفته است. برای نخستین بار «تخصص فضا» در نظام فنی و اجرایی کشور کد مستقل دریافت کرده و شرکت‌های فعال این حوزه در حال توسعه خدمات مبتنی بر داده‌های فضایی هستند.
بیشتر بخوانید:انسولین ایرانی از دی ماه به بازار می‌آید
این خدمات حوزه‌هایی مانند پایش محصولات کشاورزی، هواشناسی، رصد گردوغبار و پایش منابع آبی را شامل می‌شوند. بر این اساس، برنامه فضایی ایران علاوه بر ساخت و پرتاب ماهواره، به سمت افزایش کاربردهای اقتصادی و روزمره فناوری فضایی و گسترش نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی حرکت کرده است.
