پنتاگون در یکی از مهمترین برنامههای نوسازی نیروی هوایی خود، مسیر تولید انبوه نسل جدیدی از جنگندههای خودران را آغاز کرده است.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، در همین راستا وزارت دفاع آمریکا قراردادهایی با شرکتهای General Atomics و Anduril به امضا رسانده است. این اقدام میتواند آینده نبردهای هوایی را به طور اساسی تغییر دهد.
این تصمیم نشاندهنده تغییر رویکرد مهمی در راهبردهای نظامی آمریکا است. فرماندهان نظامی این کشور معتقد هستند که تکیه صرف بر جنگندههای سرنشیندار، پاسخگوی نیازهای احتمالی درگیریهای بزرگ آینده نیست. هرچند جنگندههای دارای خلبان همچنان از نظر تواناییهای رزمی، قدرت تصمیمگیری و انعطاف عملیاتی برتری محسوسی نسبت به سامانههای خودران دارند، اما محدودیتهای تولید و هزینههای بسیار بالای آنها به یک چالش جدی تبدیل شده است.
در حال حاضر، تربیت خلبانان جنگنده به سالها آموزش تخصصی نیاز دارد. نیروی هوایی آمریکا نیز برای حفظ جریان آموزش خلبانان، ناوگان گستردهای از هواپیماهای آموزشی را نگهداری میکند. فرایند انتخاب و آموزش خلبانان جنگنده بسیار دشوار است و تنها تعداد محدودی از داوطلبان موفق میشوند به این جایگاه دست پیدا کنند.
علاوه بر این، ساخت جنگندههای پیشرفتهای مانند F-35 Lightning II به فناوریهای پیچیده، زنجیره تأمین گسترده و بودجههای کلان نیاز دارد. همین موضوع باعث شده است تعداد این هواپیماها در مقایسه با جنگندههای دوران جنگ جهانی دوم بسیار کمتر باشد. در نتیجه، افزایش سریع ناوگان رزمی در شرایط بحرانی کار آسانی نیست.
ارزیابیهای امنیتی جدید آمریکا نشان میدهد که در صورت وقوع یک درگیری گسترده، تعداد جنگندههای سرنشیندار و خلبانان آموزشدیده برای پاسخگویی به تمامی نیازهای عملیاتی کافی نخواهد بود. به همین دلیل، پنتاگون به دنبال استفاده از سامانههای خودران به عنوان مکمل ناوگان فعلی است.
این برنامه در قالب طرح Collaborative Combat Aircraft یا CCA اجرا میشود. در چارچوب این پروژه، شرکت General Atomics وظیفه دارد نمونه آزمایشی YFQ-42A را به نسخه عملیاتی FQ-42A تبدیل کند. شرکت Anduril نیز توسعه نمونه YFQ-44A و آمادهسازی آن را برای تولید انبوه با نام FQ-44 بر عهده گرفته است.
هدف اصلی این قراردادها، انتقال سریع این هواپیماهای رزمی به مرحله تولید سریالی است. برنامه فعلی ساخت ۱۵۰ فروند از این جنگندههای خودران تا سال ۲۰۳۰ را هدفگذاری کرده است. در برنامه بلندمدت نیز نیروی هوایی آمریکا قصد دارد حدود یک هزار فروند از این هواپیماها را وارد خدمت کند.
این سامانهها که با عنوان «بالیار وفادار» یا Loyal Wingman شناخته میشوند، در کنار جنگندههای سرنشیندار فعالیت خواهند کرد. وظایف آنها میتواند شامل شناسایی، جمعآوری اطلاعات، جنگ الکترونیک، حمله به اهداف دشمن و پشتیبانی از مأموریتهای رزمی باشد. استفاده از این هواپیماها میتواند تعداد واحدهای عملیاتی را افزایش دهد و در عین حال هزینههای کلی را کاهش دهد.
یکی از ویژگیهای مهم قرارداد جدید، جداسازی توسعه نرمافزار از فرایند خرید هواپیماها است. پنتاگون قصد دارد سامانههای هوش مصنوعی و نرمافزارهای کنترل این هواپیماها را به چندین شرکت مختلف واگذار کند. این رویکرد از وابستگی به یک تأمینکننده جلوگیری میکند و امکان ارتقای سریعتر قابلیتهای عملیاتی را فراهم میسازد.
همچنین وزارت دفاع آمریکا از پیمانکاران خواسته است زمان توسعه فناوریهای جدید را به شدت کاهش دهند. هدف این است که چرخه توسعه سامانههای نظامی از چند سال به چند ماه برسد تا فناوریهای نوین، سریعتر وارد میدان شوند.
روند گسترش سامانههای خودران تنها به آمریکا محدود نیست. کشورهای اروپایی و بسیاری از قدرتهای نظامی جهان نیز سرمایهگذاری گستردهای را در حوزه پهپادها و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی آغاز کردهاند. این تحولات نشان میدهد که نبردهای هوایی آینده بیش از هر زمان دیگری به سامانههای خودمختار و تولید انبوه تجهیزات بدون سرنشین متکی خواهند بود.
