نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد تماشای مسابقات ورزشی، چه بهصورت حضوری و چه از طریق تلویزیون و اینترنت، میتواند تأثیر مثبتی بر سلامت روان افراد داشته باشد.
به گزارش سرویس سلامت و پزشکی تکناک، پژوهشگران معتقدند بخش مهمی از این تأثیر به احساس تعلق اجتماعی و ارتباط با سایر هواداران بازمیگردد.هواداری از یک تیم ورزشی معمولاً با احساسات متضادی همراه است.
پیروزیها میتوانند هیجان و شادی زیادی ایجاد کنند و شکستها نیز اغلب باعث ناراحتی و استرس میشوند. با این حال، بررسیهای علمی نشان میدهد تأثیر کلی دنبال کردن رویدادهای ورزشی بر رفاه روانی افراد مثبت است و مزایای آن از فشارهای احساسی کوتاهمدت فراتر میرود.
پژوهشگران دانشگاه Anglia Ruskin در بریتانیا با استفاده از دادههای ۷ هزار و ۲۰۹ نفر از شهروندان انگلیسی در بازه سنی ۱۶ تا ۸۵ سال به بررسی رابطه میان تماشای مسابقات ورزشی و سلامت روان پرداختند. این دادهها از نظرسنجی Taking Part Survey که دولت بریتانیا آن را اجرا کرده است، به دست آمدهاند.
نتایج این مطالعه نشان داد افرادی که در طول یک سال گذشته حداقل یک رویداد ورزشی را بهصورت حضوری تماشا کردهاند، در مقایسه با افرادی که چنین تجربهای نداشتهاند، رضایت بیشتری از زندگی دارند. این افراد همچنین زندگی خود را معنادارتر ارزیابی میکنند و کمتر احساس تنهایی دارند.
یافتههای این پژوهش با نتایج مطالعات قبلی نیز همخوانی دارد. تحقیقات پیشین نشان دادهاند افرادی که دستکم سالی یک بار مسابقات ورزشی را از نزدیک دنبال میکنند، کمتر از سایرین علائم افسردگی را تجربه میکنند. پژوهشگران بر این باورند که حضور در جمع هواداران و تجربه هیجانهای مشترک میتواند در شکلگیری این اثر مثبت نقش مهمی ایفا کند.
مزایای تماشای ورزش تنها به حضور در ورزشگاه محدود نمیشود. مطالعات مختلف نشان دادهاند افرادی که مسابقات ورزشی را از طریق تلویزیون یا پلتفرمهای آنلاین دنبال میکنند نیز از مزایای مشابهی بهرهمند میشوند. در واقع، افرادی که با دفعات بیشتری مسابقات ورزشی را تماشا میکنند، معمولاً علائم افسردگی کمتری نسبت به دیگران دارند.
بررسیها همچنین نشان میدهد احساس رضایت از زندگی و کامیابی شخصی در میان افرادی که بهطور منظم مسابقات ورزشی را دنبال میکنند، بیشتر از کسانی است که علاقهای به تماشای ورزش ندارند. این موضوع صرفنظر از روش تماشای مسابقات، چه حضوری و چه از طریق رسانهها، مشاهده شده است.
پژوهشگران توضیح میدهند که این ارتباط احتمالاً به مفهوم «هویت اجتماعی» مربوط است. انسانها بهطور طبیعی تمایل دارند بخشی از گروههایی باشند که علایق مشترک دارند. هواداری از یک تیم ورزشی یکی از نمونههای بارز چنین گروههایی محسوب میشود و میتواند حس تعلق و حمایت اجتماعی را تقویت کند.
مطالعات قبلی نشان دادهاند افرادی که وابستگی بیشتری به تیم محبوب خود دارند، حمایت عاطفی بیشتری از سوی سایر هواداران دریافت میکنند. همین حمایت اجتماعی در نهایت میتواند سطح رضایت از زندگی را افزایش دهد و احساس تنهایی را کاهش دهد.
پژوهشگران دانشگاه KU Leuven در بلژیک این پدیده را «سهیم شدن در شکوه موفقیت» توصیف کردهاند. در این وضعیت، هواداران موفقیت تیم محبوب خود را بهعنوان موفقیتی شخصی تجربه میکنند و از آن احساس غرور و رضایت به دست میآورند. در مقابل، هنگام شکست تیم، بسیاری از افراد تلاش میکنند برای محافظت از خود در برابر پیامدهای روانی منفی، فاصله بیشتری از آن بگیرند.
شواهد علمی دیگری نیز از این فرضیه حمایت میکنند. یک مطالعه ژاپنی که با استفاده از تصویربرداری مغزی انجام شده است نشان داد هنگام تماشای ورزشهای پرطرفدار مانند بیسبال، بخشهای مرتبط با پاداش و احساس لذت در مغز فعالیت بیشتری نسبت به زمان تماشای ورزشهای کمطرفدارتر مانند گلف دارند.
پژوهشگران در پایان تأکید میکنند که تماشای مسابقات ورزشی میتواند فراتر از یک سرگرمی ساده باشد. احساس تعلق به یک جامعه، تجربه هیجانهای مشترک و ایجاد ارتباط با دیگر هواداران عواملی هستند که میتوانند به بهبود سلامت روان و افزایش کیفیت زندگی کمک کنند. به همین دلیل، دنبال کردن مسابقات ورزشی در کنار دوستان، خانواده یا سایر هواداران میتواند مزایایی فراتر از هیجان رقابتهای ورزشی به همراه داشته باشد.
