در اقدامی بیسابقه، دولت استرالیا اعلام کرد که استفاده از پلتفرم یوتیوب برای نوجوانان زیر ۱۶ سال را ممنوع خواهد کرد.
به گزارش تکناک، این ممنوعیت که از کریسمس ۲۰۲۵ به اجرا درمیآید، بخشی از طرح گستردهتر دولت برای محدود کردن دسترسی نوجوانان به شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای دیجیتال است، با هدف حفاظت از سلامت روانی و عاطفی آنان.
این تصمیم بهدنبال انتشار کتابی از پروفسور جاناتان هایت با عنوان نسل مضطرب اتخاذ شد. در این کتاب، نویسنده به افزایش افسردگی و اضطراب در میان نسل جوان اشاره کرده و نقش مخرب تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی در این روند را برجسته کرده است.
کتاب یادشده توجه بسیاری از مسئولان، از جمله پیتر مالیناوسکاس، نخستوزیر ایالت استرالیای جنوبی را جلب کرد.
همسر مالیناوسکاس، که خود کتاب را مطالعه کرده بود، او را ترغیب کرد تا اقدامی جدی در این زمینه انجام دهد. در نتیجه، طرح ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان در سطح محلی مطرح شد؛ اما این موضوع بهسرعت در سراسر کشور گسترش یافت و به یک بحث ملی بدل شد.
فونآرنا مینویسد که در نوامبر ۲۰۲۴، دولت استرالیا رسماً از اجرای این قانون خبر داد و اعلام کرد که ممنوعیت موردنظر پس از یک دوره آزمایشی که از ژانویه ۲۰۲۵ آغاز میشود، در پایان سال به طور کامل اعمال خواهد شد. در نسخه اولیه این قانون، یوتیوب مشمول ممنوعیت نبود، زیرا این پلتفرم در میان معلمان برای نمایش محتوای آموزشی محبوبیت داشت.
بااینحال، نهاد ناظر بر ایمنی فضای مجازی استرالیا با استناد به آمار و نظرسنجیها، خواستار اضافهشدن یوتیوب به فهرست پلتفرمهای مشمول ممنوعیت شد. دادهها نشان میداد که ۳۷ درصد از کاربران نوجوان با محتوای آسیبزا در این پلتفرم مواجه شدهاند؛ آماری که بالاترین نرخ در میان تمام شبکههای بررسیشده بود.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، از این تصمیم حمایت کرد و آن را گامی ضروری برای حفاظت از کودکان در برابر آثار منفی فناوریهای دیجیتال دانست.
طبق قانون جدید، نوجوانان زیر ۱۶ سال دیگر نمیتوانند حساب کاربری یوتیوب ایجاد کنند؛ اگرچه والدین و معلمان همچنان اجازه دارند ویدیوهایی را در محیطهای کنترلشده و آموزشی به کودکان نمایش دهند.
در واکنش به این اقدام، سخنگوی یوتیوب در ایمیلی به خبرگزاری Reuters اظهار داشت:
«موضع ما روشن است: یوتیوب یک پلتفرم اشتراکگذاری ویدیو با مجموعهای از محتوای رایگان و باکیفیت است که روز به روز بیشتر از طریق تلویزیون مشاهده میشود. یوتیوب شبکه اجتماعی نیست.»
این پلتفرم که متعلق به شرکت مادر Alphabet است، همواره تأکید داشته که نباید با شبکههایی چون Instagram، TikTok یا Snapchat مقایسه شود. بااینحال، منتقدان میگویند الگوریتمهای پیشنهادی، بخش نظرات و تعاملات کاربران در یوتیوب، عملاً آن را به پلتفرمی مشابه شبکههای اجتماعی تبدیل کرده است.
برخی گزارشها حاکی از آن است که یوتیوب قصد دارد برای مقابله با این قانون، اقدام حقوقی انجام دهد؛ هرچند این شرکت هنوز این موضوع را بهصورت رسمی تأیید نکرده است.
در مقابل، آنیکا ولز، وزیر ارتباطات استرالیا، هرگونه تهدید قانونی را رد کرد و گفت:
«اولویت اصلی دولت، سلامت و رفاه کودکان استرالیایی است و در این مسیر، هیچ عقبنشینی در کار نخواهد بود.»
این تصمیم جسورانه، اکنون به الگویی جهانی برای مواجهه با چالشهای فناوری و نسل نوجوان تبدیل شده است.
