فهرست مطالب
چین با پرتاب فضاپیمای آزمایشی «شنلونگ»، شتاب خود را در مسیر توسعه سامانههای فضایی قابل استفاده مجدد افزایش داده است.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این پرتاب بار دیگر چالش آرام اما مداوم پکن را علیه سلطه ایالات متحده در این حوزه خاص به نمایش گذاشته است.
این پرنده فضایی که معمولا با X-37B نیروی فضایی آمریکا مقایسه میشود، روز شنبه وارد مدار شد؛ ماموریتی که چهارمین عملیات از این دست برای چین از سال ۲۰۲۰ به حساب میآید. تمامی این پروازها از مرکز پرتاب ماهواره جیوچوان و با استفاده از موشکهای لانگمارچ-۲F انجام شدهاند؛ موضوعی که از شکلگیری یک معماری پرتاب استاندارد، پایدار و در حال بلوغ حکایت دارد. هرچند مقامات چینی تاکنون نام رسمی یا جزئیات فنی این فضاپیما را منتشر نکردهاند، اما جامعه روبهگسترش ناظران و علاقهمندان حوزه فضا از آن با نام «شنلونگ» به معنای «اژدهای الهی» یاد میکنند؛ عنوانی که هم بازتابدهنده محرمانگی پروژه است و هم جایگاه راهبردی و بالقوه تعیینکننده آن را در معادلات قدرت فضایی نشان میدهد.
حتما بخوانید: چین شبکه ماهوارهای Xingyan را برای پایش اشیای مداری مستقر می کند
01
از 02تکنولوژی فضاپیمای شنلونگ چین
پکن تازهترین پرواز فضاپیمای شنلونگ را بار دیگر یک «ماموریت راستیآزمایی فناوری» توصیف کرده و با این رویکرد، روایت عمومی محتاطانه و خنثی خود را درباره برنامه محرمانه این فضاپیما حفظ کرده است؛ روایتی که بر آزمایشی بودن ماموریتها تاکید دارد و از نسبت دادن آنها به استقرار عملیاتی پرهیز میکند.
رسانههای دولتی چین اعلام کردهاند که این پرتاب، دور جدیدی از آزمون و اعتبارسنجی فناوریها در چارچوب پروژه فضاپیماهای قابل استفاده مجدد است و در راستای تلاش گستردهتر پکن برای بهبود سامانههای فعال در مدار انجام شده است. خبرگزاری شینهوا گزارش داده که این آزمایش با هدف پشتیبانی فنی از استفاده صلحآمیز از فضای ماورای جو طراحی شده، هرچند جزئیات فنی یا عملیاتی بیشتری منتشر نشده است. نخستین فضاپیمای آزمایشی قابل استفاده مجدد چین در ۴ سپتامبر ۲۰۲۰ پرتاب شد، دو روز را در مدار گذراند و سپس با موفقیت به محل فرود از پیش تعیینشده بازگشت؛ ماموریتی که به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، سنگبنای عملیاتهای پیچیدهتر و بلندمدت بعدی را بنا نهاد.
بیشتر بخوانید: فضانوردان ماموریت شنژو-۲۱ چین در کنار موشها وارد ایستگاه فضایی تیانگونگ شدند + ویدیو

مقامهای چینی پرواز اولیه فضاپیمای شنلونگ را دستاوردی مهم در مسیر گذار این کشور به فناوری فضاپیماهای قابل استفاده مجدد توصیف کردند و مدعی شدند که این پیشرفت، راه را برای دسترسی کمهزینهتر و کارآمدتر به مدار در کاربردهای صلحآمیز هموار کرده است. نخستین آزمایش، به عنوان یک جهش معنادار در پژوهشهای پرواز فضایی قابل استفاده مجدد معرفی شد و لحن و جهت برنامهای را تعیین کرد که از آن زمان تاکنون، بیسروصدا اما پیوسته شتاب گرفته است. در ادامه، دومین فضاپیما در ۵ اوت ۲۰۲۲ به فضا پرتاب شد و پس از ۲۷۶ روز حضور در مدار در ۸ مه سال بعد به محل فرود خود بازگشت. سومین ماموریت نیز در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۳ آغاز شد و پس از ۲۶۸ روز فعالیت مداری در سپتامبر سال بعد به زمین نشست؛ رکوردی که نشاندهنده پیشرفتهای ملموس چین در حوزه سامانههای حفاظت حرارتی و تامین انرژی برای ماموریتهای طولانیمدت فضایی است.
02
از 02دست بالای ایالات متحده
شبکههای مستقل ردیابی در ایالات متحده با شناسایی سیگنالهای رادیویی بر فراز آمریکای شمالی در جریان سومین پرواز فضاپیمای شنلونگ چین، لایه تازهای از ابهام و کنجکاوی را به این برنامه اضافه کردند؛ دادههایی که احتمال بهکارگیری این فضاپیما را به عنوان یک پلتفرم متحرک، قابل استفاده مجدد و ویژه جمعآوری اطلاعات سیگنالی مطرح میکنند. هرچند پکن تاکنون واکنشی رسمی به این گزارشها نشان نداده، اما اطلاعات منتشرشده، ظنها را درباره کاربری دوگانه و بالقوه نظامی این پروژه در کنار روایت غیرنظامی و صلحآمیز آن تقویت کرده است. با وجود شتاب قابل توجه پیشرفتهای چین، برتری ایالات متحده در حوزه فضاپیماهای مداری قابل استفاده مجدد همچنان پابرجا است. فضاپیمای X-37B نیروی فضایی آمریکا هشتمین ماموریت خود را در ۲۱ اوت آغاز کرد و با استفاده از موشک فالکون ۹ شرکت اسپیسایکس از مرکز فضایی کندی به مدار زمین پرتاب شد.
برای مطالعه بیشتر: چین در آستانه ساخت نخستین سکوی پرتاب موشک الکترومغناطیسی جهان
در جریان هشتمین ماموریت «خودروی آزمایشی مداری» X-37B، لایه تازهای از توانمندی به این برنامه اضافه شد؛ جایی که به گفته مقامهای آمریکایی، این فضاپیما پیشرفتهترین حسگر اینرسی کوانتومی تاریخ پروازهای فضایی را حمل میکرد. این سامانه برای فراهم کردن ناوبری فوق دقیق در شرایط محروم از GPS طراحی شده است و به فضاپیما اجازه میدهد موقعیت خود را بدون اتکا به سیگنالهای خارجی تعیین کند. در کنار آن، X-37B فناوری ارتباطات لیزری میانماهوارهای با پهنای باند بالا را نیز به طور آزمایشی بهکار گرفت؛ فناوری که در مقایسه با پیوندهای رادیویی متداول، مقاومت بسیار بالاتری در برابر اخلال، پارازیت یا رهگیری دارد. علاوه بر این، ردیابهای آماتور ماهوارهای در آمریکا گزارش دادهاند که این فضاپیما مدت کوتاهی پس از ورود به مدار، یک ماهواره ثانویه کوچک را از خود جدا کرده است.
















