یک آزمایش یوتیوبی نشان داد که SSDهای قدیمی مانند مدل Sandisk P4 با ثبت یک پتابایت داده، بسیار فراتر از طول عمر تعیین‌شده توسط سازنده دوام می‌آورند.
به گزارش سرویس سخت افزار تکناک، هر چیزی در زندگی تاریخ انقضا دارد و این موضوع حتی درباره بهترین SSDهای موجود در بازار نیز صدق می‌کند. با وجود این، یک آزمایش جالب که توسط کانال یوتیوب WolfyTech انجام شده است نشان می‌دهد که SSDها حتی اگر ۱۶ سال از زمان عرضه آنها گذشته باشد، از آنچه تصور می‌شود دوام بیشتری دارند.
در طول این آزمایش، در مجموع یک پتابایت داده روی درایو نوشته شد و این SSD با وجود بیش از ۶۰ هزار ساعت زمان روشن بودن، همچنان به کار خود ادامه می‌دهد و هیچ نشانه‌ای از خرابی فاجعه‌بار نشان نمی‌دهد.
حافظه NAND در SSDها به مرور زمان و در اثر عملیات نوشتن یا پاک کردن داده‌ها فرسوده می‌شود؛ وضعیتی مشابه فرسایش طبیعی که برای خودرو یا تقریبا هر وسیله الکترونیکی دیگر در خانه رخ می‌دهد. همان‌طور که خودروها با ضمانتی ارائه می‌شوند که بر اساس مدت زمان استفاده یا تعداد مشخصی کیلومتر تعیین می‌شود، حافظه‌های SSD نیز دارای ضمانتی هستند که بر اساس مدت زمان استفاده یا شاخصی به نام TBW (ترابایت نوشته‌شده) تعریف می‌شود.
با وجود این، یک تصور اشتباه رایج وجود دارد مبنی بر اینکه وقتی یک SSD از مقدار TBW تعیین‌شده عبور کند، بلافاصله از کار می‌افتد یا غیرقابل استفاده می‌شود. در واقع مقدار TBW صرفا یک معیار راهنما برای پوشش گارانتی است که توسط سازندگان تعیین می‌شود. این عدد که بر پایه آمار و محاسبات احتمالی تعیین شده است، شاخص قطعی برای زمان خرابی درایو محسوب نمی‌شود. برخلاف باور عمومی، سازندگان تراشه‌ها حافظه NAND را طوری برنامه‌ریزی نمی‌کنند که پس از عبور از آستانه TBW به طور خودکار از کار بیفتد.
اگر به همان مثال خودرو بازگردیم، همان‌طور که یک خودرو می‌تواند پس از طی بیش از ۱۰۰ هزار مایل همچنان به خوبی کار کند، طول عمر SSDها نیز ممکن است فراتر از مقدار TBW تعیین‌شده باشد. با وجود این، همان‌طور که خودروهای قدیمی‌تر به نگهداری بیشتری نیاز دارند و رفتار آنها با گذشت زمان کمتر قابل پیش‌بینی می‌شود، SSDهایی که از آستانه TBW عبور می‌کنند نیز ممکن است به تدریج کمتر قابل اعتماد شوند. دلیل این موضوع فرسایش فیزیکی سلول‌های حافظه فلش NAND در اثر چرخه‌های مکرر برنامه‌ریزی و پاک‌سازی (Program/Erase یا P/E) است.
تولیدکنندگان معمولا SSDها را به گونه‌ای طراحی می‌کنند که بتوانند به میزان قابل توجهی فراتر از مقدار TBW اعلام‌شده کار کنند و مدل Sandisk P4 نمونه‌ای از این موضوع محسوب می‌شود.
مدل P4 که در سال ۲۰۱۰ در قالب‌های مختلف از جمله mSATA عرضه شد، عمدتا برای تولیدکنندگان دستگاه‌هایی مانند نت‌بوک‌ها، تبلت‌ها و لپ‌تاپ‌های فوق باریک طراحی شده بود. این درایو که در ظرفیت‌های ۴ تا ۱۲۸ گیگابایت عرضه می‌شد از حافظه ۳۲ نانومتری MLC NAND استفاده می‌کرد. هرچند این فناوری امروز قدیمی به حساب می‌آید، اما حافظه‌های ۲ بعدی MLC با فناوری ۳۲ نانومتری از نظر فیزیکی بزرگ‌تر هستند و نسبت به حافظه‌های مدرن ۳D TLC یا QLC می‌توانند چرخه‌های نوشتن بیشتری را تحمل کنند.
اطلاعات درباره مدل P4 بسیار محدود است، چرا که بیش از یک دهه و نیم از زمان عرضه آن گذشته است. با وجود این، یک برگه مشخصات قدیمی نشان می‌دهد نسخه ۶۴ گیگابایتی این درایو، همان مدلی که در آزمایش WolfyTech استفاده شد، دوام ۴۰ ترابایت نوشتن داده (TBW) دارد. بنابراین ثبت یک پتابایت یا ۱۰۰۰ ترابایت داده نوشته‌شده به معنای عبور ۲۵ برابری از مقدار TBW اعلام‌شده است. همچنین این درایو بیش از ۶۰ هزار ساعت زمان روشن بودن و بیش از ۱۱۰۰ بار روشن شدن را ثبت کرده است. به نظر می‌رسد در این آزمایش نوعی بار کاری ایجاد شده که به طور مداوم عملیات نوشتن کش‌شده را روی SSD انجام می‌داده است.
بر اساس گزارش تامز هاردور، این نخستین باری نیست که مشاهده می‌شود طول عمر SSDها بسیار فراتر از مقدار TBW تعیین‌شده توسط سازنده است. با جست‌وجو در اینترنت می‌توان آزمایش‌های متعددی درباره دوام SSDها پیدا کرد که نشان می‌دهند اعداد TBW درج‌شده روی محصولات اغلب محافظه‌کارانه هستند. هرچند این مورد خاص از آن جهت جالب توجه است که روی یک درایو قدیمی با حافظه MLC انجام شده؛ فناوری که امروزه عملا از بازار ناپدید شده است.
با وجود اینکه احتمالا عمر SSD فراتر از مقدار TBW اعلام‌شده خواهد بود، این موضوع به معنای آن نیست که باید بدون احتیاط تا مرز خرابی از درایو استفاده شود. بالعکس، با توجه به شرایط فعلی بازار، بهتر است از SSDها با دقت بیشتری نگهداری شود.
